(Vanchuongphuongnam.vn) – Hai bạn nữ Hà và Phương cùng ở Nông trường quốc doanh Sông Đốc, cùng là người xứ sở Phát Diệm, mảnh đất linh thiêng Cố đô Hoa Lư nơi có 3 triều đại ngự trị, ở đó còn có ngôi nhà thờ Đá nổi tiếng được xây dựng từ năm 1875 và con Sông Đáy có nhánh tả dài thườn thượt đến 325km.
Tác giả Lê Văn Tám
Các bạn theo gia đình vào miền Nam làm kinh tế mới, Minh Hải cũng là quê hương thứ hai của các bạn kể từ đó. Cửa Sông Ông Đốc là cả những trang tuổi thơ của các bạn nhỏ trên vùng đất phương Nam rạng ngời xanh biếc. Những năm học cấp 1 hai bạn lò cò sánh vai nhau đến trường, cũng bởi nhà cạnh nhau nên sợi dây gắn kết càng siết chặt đôi bạn.
Khoảng cách từ nhà đến trường không xa, nhưng đường đất bở như khoai dường như để thử lòng người; đất hiền hòa rơi xuống rồi lại bồi lên theo nhịp sóng của dòng sông, chỉ một lối nhỏ liền tắp đến trường thôi mà như trong cổ tích. Những con kênh cắt ngang vào lòng đất, cái cầu tre trườn lên để nối liền con đường, mưa trút xuống vẩy ướt lòng người nhưng tiếng cười trong trẻo mãi thơ ngây.
Lên cấp 2, Trường THCS Sông Đốc mở hai phòng học tại Trường Tiểu học Nông trường Quốc doanh Sông Đốc, đây là điểm lẻ của trường nên hai bạn đi học cũng y vậy. Khoảng cảnh từ nhà đến trường khoảng 3km, sáng sớm phải vượt quãng đường hồi cấp 1, khó nhất vẫn là qua mấy cái cống khủng ở Kênh Nhiêu Đáo, Mười Thành và Xã Thuần, nhưng nhóm trên ruộng này trên đường đi có Tiến kều nên cũng góp mặt đúng giờ, bởi trường không có tiếng trống thúc dục vang vang.
Vào lớp 6A4, thầy Lã Mai Tuyên chủ nhiệm, lại quen thêm nhiều bạn mới khác, trong đó có Phú ở C2; Tuấn Anh, Trực, Nở, Thoảng, Âu … từ chợ nhỏ đi đò Rạch Ruộng qua học. Rồi còn có nhóm trong duông cũng chịu khó quốc bộ đi học nên bạn bè nhiều hơn trước.
Lên lớp 7A3, vẫn không thay đổi, hai phòng học với 3 ông giáo thầu trọn 2 lớp. Ngoài dạy toán, thầy Tuyên còn dạy thêm môn Công dân, thầy Nguyễn Ngọc Quyết dạy Văn – Sinh; Thầy Chạnh: Văn – Sử – Địa… Vũ Văn Nam vẫn làm lớp trưởng, Lành làm quản ca …. nên toàn là những gương măt quen thuộc.
Năm lớp 8, tất cả phải tập trung về điểm chính của trường ngoài Chợ Lớn, đoạn đường bắt đầu xa bởi phải đi bộ từ nhà ở Kênh Phủ Lý dọc theo con đê đến bến đò Rạch Ruộng, qua đò Bác Bình đi xuyên qua Chợ nhỏ, rồi lòn qua nhà máy Hải sản Sông Đốc, đi trên con lộ chỉ cuốn bờ bao hai bên, ở giữa là sình lầy trũng nước để đến Cầu Sáu Xịu sặc mùi cá biển gặp mẹ con Kiều Lam bán búng riêu, qua hãng nước mắm Huế Bụng, gặp Chùa một mắt quẹo phải mới đến trường.
Lớp 8A2 do cô Đặng Thị Tịnh chủ nhiệm, nhóm bạn Hùng, Ninh, Thu… được chia một nửa sang lớp 8A1 của thầy chủ nhiệm Đỗ Quang Huy. Ra đây đổi gió, đổi môi trường, nhiều giáo viên giỏi hơn điểm lẻ nên dường như ai cũng học khá hơn. Chúng tôi nhớ mãi khi tiễn Hà và Phương được thầy Huy và thầy Nguyễn Hữu Trí đưa lên huyện để dự thi học sinh giỏi “môn Văn của thầy Trí”.
Năm lớp 9, vẫn nhóm bạn ấy, nhưng có bổ sung thêm Trần Thanh Sơn, một cựu học sinh đã nghỉ học mấy năm nay vì trường không có cấp 3, hết lớp để học nên Sơn đành nghỉ ở nhà trồng điều làm duông tôm. Sơn bị thất lạc bằng Tốt nghiệp THCS đâu đó nên phải học lại và gia nhập hàng ngũ này.
Lên cấp 3, mỗi người tán loạn một nơi, ai cũng bước nhanh theo giấc mơ của mình. Vũ Thị Phương thì đi học Trung học Sư phạm ở Bạc Liêu, ra trường đi dạy sớm nhất; Nguyễn Thị Thu Hà đi học Cao đẳng sư phạm cũng Bạc Liêu; Sơn học Hóa Đại học Cần Thơ; Lâm Văn Phú bỏ trường về Thị trấn Sông Đốc phục vụ nhân dân, có 3 đứa đi học Y, xa nhất là Ninh và Nở chọn Sài Gòn “sôi kinh nấu sử”… và nhiều gương mặt hốc hác khác cũng đi tìm cho mình những giấc mơ xa xăm..
Hà ra trường về lại chính ngôi trường cũ mình đã học để nối tiếp với các thế hệ đi trước, ngồi “chèo đò” đưa con chữ đến với các học sinh. Sơn cũng thế, dạy tại Trường THPT Sông Đốc vừa mới thành lập; Nam và Thu cũng về Trạm y tế cùng với Phạm Minh Toàn khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Phương bên trái – Hà bên phải. Thầy Trí đứg bên phải – Thầy Huy đứng bên trái đưa hai bạn đi thi học sinh giỏi năm 1995.
Rồi còn những bạn khác nữa, Quánh Minh Nhật, Phạm Bảo Quốc… cũng trở về góp phần cho Sông Đốc giàu mạnh hơn. Đặng Văn Tuấn, Vi Thế Hoàng, Thu Hương… cùng với Hà làm cho sự nghiệp giáo dục đào tạo ở vùng của biển lớn nhất Tây Nam bộ trở nên chất lượng….
Bên kia bờ Sông Ông Đốc có Huỳnh Hải Đăng mạnh về nghề nuôn trồng thủy sản, công việc của Đăng đã góp phần cho con tôm ở đây có “tấm giấy khai sinh đàng hoàng” vươn ra châu lục. Phan Trường Phong lộng lẫy trong chiếc áo trắng quần đen, ngồi ở phòng giao dịch Ngân hàng nông nghiệp đẩy dòng tiền vào ngân sách địa phương. Ly, Huế, Hằng, Hải, Ánh, Nhung … ân thầm vun đắp trí tuệ cho các em bậc mần non, tiểu học…. là con em của cư dân thị tứ Sông Đốc có được những kiến thức nền tảng để hình thành nhân cách, sớm trở thành những chủ nhân tương lai của đất nước…
Còn các bạn khác nữa, Tân, Nhật, Gấm – Hằng – Châu – Đông Ba – Bé Ba – Xuân Diệu….. đang góp phần cho Sông Đốc ngày càng tươi đẹp – giàu mạnh, họ là những Doanh dân ưu tú, những mạnh thường quân thành đạt, sẵn sàng đóng góp sức người sức của để xây dựng nơi này giàu mạnh hơn….
Đó là những đứa trẻ ngày xưa là cựu học sinh trường THCS Sông Đốc 1, đã có một nhóm ở lại bán đất bám biển; một nhóm đi để trở lại chính nơi đã nuôi dưỡng, dìu dắt mình. Hành động đẹp đó như một lời tri ân, sự cảm ơn, để phụng sự vùng đất biển mặn nuôi dưỡng những tâm hồn chân ái.
Lâm Văn Phú giữ chức vụ Phó Chủ tịch Thị trấn Sông Đốc, rồi kinh qua nhiều nhiệm vụ quan trọng khác ở Huyện Trần Văn Thời. Trần Thanh Sơn – Hiệu phó THPT Sông Đốc, rồi Hiệu Trưởng THPT Võ Thị Hồng, xã Đá Bạc. Nguyễn Thị Thu Hà – Hiệu phó rồi Hiệu trưởng trường THCS Sông Đốc 1. Cô bạn Hà nhỏ nhắn ngày xưa mỗi lần đi lao động là bị bạn Vũ Thị Phương chặt vào chân một phát, kéo nhau ra đồng quốc cỏ cũng dính một nhát cuốc của Phương vào tay, vô tình khoảnh khắc ấy trở thành dấu vết sâu đậm to tướng của tình bạn… Nay Hà đã trở thành người đứng đầu chính ngôi trường cách đây 30 năm các bạn được chăm bẵm, dạy dỗ. Một lời cảm ơn đầy nhân văn, một trách nhiệm lớn trước tập thể và bao thế hệ đi trước, một thách thức thật sự cho ý chí và bản lĩnh trong tương lai…
Có lẽ người vui nhất là thầy Nguyễn Ngọc Quyết, nguyên Phó hiệu trưởng nhà trường. Vừa là người thầy sau là đồng nghiệp, là lãnh đão cấp trên, là người chứng kiến những bước đi của Hà, từ cô bé có khuôn mặt tròn, mái tóc hoe hoe, ngước da màu phèn đục… học lớp 6A4 cho đến ngày “vinh quy” trở về trường xưa, trưởng thành qua từng tiết dạy, vững vàng qua từng năm tháng truôi rèn, để rồi giờ đây trở thành người đứng đầu của Hội đồng sư phạm, làm trách nhiệm chèo lái xây dựng đội ngũ “vừa hồng vừa chuyên”, xứng đáng với sứ mệnh cao cả trước những mần xanh tương lai của đất nước.
L.V.T
