(Vanchuongphuongnam.vn) – Khi văn hóa giao tiếp ứng xử của nghệ sĩ trên không gian mạng đang là vấn đề được quan tâm trong bối cảnh hiện nay. Nhiều người làm nghệ thuật luôn tích cực lan tỏa những giá trị tốt đẹp, nhân văn đến cộng đồng thì cũng có một số người luôn là tâm điểm của thị phi, của lối sống đáng báo động bởi sự thiếu chuẩn mực, gây phản cảm thậm chí thất vọng và tiếc nuối trong lòng công chúng.
Thời gian qua, ca sĩ Nguyễn Thị Lệ Nam Em (Nam Em) đã từng có những buổi livestream với lời lẽ, hành động mà theo nhận xét của nhiều người là “không được bình thường” khi cô khóc cười, hát hò một cách thiếu kiểm soát. Có lần nữ ca sĩ livestream cảnh cô trèo ra khỏi ban công nhà mình trong đêm tối rồi biến mất, không thấy trở lại khiến người theo dõi hoang mang.
Vào ngày 22/4/2026, ca sĩ Nam Em đã thản nhiên livestream kể lại việc nhốt một chú mèo vào balo, đặt ngoài ban công suốt 8 tiếng để chú mèo “sám hối” vì đi vệ sinh sai chỗ, đến khi cô đi ra xem thì chú mèo đã chết. Cô ca sĩ này còn chụp ảnh chú mèo nằm chết trong balo đăng lên mạng xã hội với lời lẽ thản nhiên và cho rằng trước đó đã từng nhốt một bé mèo khác vào balo và đi cả ngày mới về. Trong một buổi livestream khác, cô cũng có hành vi mang tính bạo hành chú mèo bất hạnh này mặc dù chú mèo trông rất gầy ốm. Và hành động này đã gây ra làn sóng vô cùng phẫn nộ trong cộng đồng xã hội.
Thiết nghĩ, là một người của công chúng, bản thân mỗi nghệ sĩ dù nổi tiếng hay chỉ ở mức độ “được biết đến” thì cũng phải giữ hình ảnh của mình, giữ gìn phát ngôn và có hành động chuẩn mực, vì mỗi lời nói, việc làm của họ đều tạo ảnh hưởng nhất định đến công chúng, dù nhiều hay ít. Việc một nghệ sĩ thường xuyên có hành vi, lời nói bất thường, bất ổn, theo nhiều người nhận xét là “loạn tâm loạn trí” vẫn nghiễm nhiên tồn tại trên mạng xã hội sẽ gây ra nhiều hệ lụy, dẫn đến những hậu quả xấu nếu có ai đó không phân biệt được tốt-xấu, đúng-sai mà lại bắt chước học theo “thần tượng”.
Bên cạnh đó, hành vi ngược đãi loài vật là một hành động mang tính vô đạo đức, vô cảm trong khi nghệ sĩ là người lan tỏa cái đẹp, mang lòng trắc ẩn, nhiều người còn phát nguyện cứu hộ loài vật, ăn chay… Trong nhà Phật, hành vi ngược đãi, bạo hành và giết hại loài vật là một trong những giới cấm vì đó là tội sát sinh, bởi bất kỳ chúng sinh nào cũng quý trọng mạng sống, mong muốn được sống. Những đất nước càng phát triển, càng hạnh phúc thì tinh thần từ bi của con người càng cao, thế nên hành vi ngược đãi loài vật nhất là khi nó xuất hiện ở một người mang danh nghệ sĩ, và thản nhiên lan truyền trên mạng xã hội là một hành vi không thể chấp nhận được.
Hành vi của ca sĩ Nam Em đã khiến dư luận phẫn nộ, lên án, nhiều người đề nghị xử lý và có biện pháp mạnh đối với nữ ca sĩ này, không nên để những hành vi xấu độc, tiêu cực lan truyền trên mạng xã hội, đi ngược lại tính nhân văn, nhân bản trong đời sống.
Trước những hành vi của ca sĩ Nam Em, cần xác định rõ những yếu tố sau đây:
1. Tinh thần, sức khỏe ca sĩ Nam Em có bình thường không? Nếu bình thường mà trong thời gian qua, cô lại có những lời nói tùy tiện gây ảnh hưởng đến người khác, bạo hành loài vật thì đây là hành vi cố ý lan tỏa hình ảnh độc hại, gây tác động xấu cho xã hội. Trước đây cô đã từng bị Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM và Sở Văn hóa và Thể thao mời làm việc. Nếu vẫn tiếp diễn, thiết nghĩ cần phải lên án mạnh mẽ và có biện pháp xử lý nghiêm khắc hơn.
2. Nếu ca sĩ Nam Em là người có bệnh lý về tâm lý, thần kinh, thường xuyên có những biểu hiện mất kiểm soát trong lời nói, cảm xúc, trên khuôn mặt thì cần phải có biện pháp loại bỏ, ngăn chặn sự xuất hiện của cô trên mạng xã hội. Không nên để một người có dấu hiệu bệnh lý “tâm thần” tùy tiện lên mạng xã hội gây hỗn loạn vì đó là một điều vô cùng nguy hiểm, họ có thể thực hiện những hành vi tiêu cực bất kỳ lúc nào như: tự tử, tự gây thương tích cho bản thân, chửi rủa người khác, hướng dẫn những việc làm lệch lạc, hành hạ bạo hành loài vật ngay trên sóng livestream…Điều này đã từng diễn ra trong nước và ở những nước khác.
Bản thân ca sĩ Nam Em, nếu nhận thấy mình có vấn đề bất ổn tinh thần, tâm lý thì cô cần chủ động tìm những giải pháp để chữa trị chứ không nên lên mạng livestream một cách vô thưởng vô phạt. Mình là người cứu mình chứ không ai khác. Livestream kể lể, khóc cười trước cộng đồng mạng không phải là cách hữu hiệu để giúp tinh thần bình an mà chỉ làm tinh thần, tâm lý ngày càng trở nên kiệt quệ và bế tắc.
Bên cạnh những thước đo, quy định, giới hạn trong đời sống về hành vi con người ở góc độ Luật pháp và tín ngưỡng Tôn giáo thì các nền tảng mạng xã hội cũng đều có quy chuẩn cộng đồng cho người sử dụng. Những hành vi mang tính bạo lực, bạo hành, kích động hận thù, trả thù, mất năng lực hành vi đều bị nghiêm cấm trên nền tảng MXH.
Một xã hội văn minh thì cần lan tỏa những tấm gương tốt, những hình ảnh đẹp và cần ngăn chặn những mầm mống xấu độc từ những người cố tình gieo rắc, vì mục đích câu view, câu like, muốn nổi tiếng một cách bất chấp, hoặc sử dụng mạng xã hội để làm công cụ chỉ trích, miệt thị, phơi bày mọi cảm xúc một cách thái quá, gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý cộng đồng, gây nguy hại tiềm ẩn cho xã hội nhất là giới trẻ. Bởi, công chúng không phải một “thùng rác” để cho bất kỳ ai cũng có thể đổ vào đó những thứ tạp nham, bừa bãi từ một thứ bản năng tùy tiện, hỗ lốn.
Với mục tiêu hướng đến đời sống văn hóa, văn minh, phát triển duy mỹ trên mặt trận nghệ thuật, truyền thông thì vai trò trách nhiệm những người nghệ sĩ trước công chúng càng phải được nâng cao, sẽ không ai chấp nhận những người mang danh nghệ sĩ nhưng lại có hành vi đi ngược chân – thiện – mỹ, thiếu trách nhiệm, thiếu lương tri và phi đạo đức.
Với những hành vi của ca sĩ Nam Em trong thời gian qua hầu như không mang lại một giá trị nghệ thuật, một bài học hữu ích nào cho công chúng khi livestream trên MXH, ngược lại chỉ là những màn khóc cười vô tri, những câu chuyện đấu tố, vạch trần, than vãn, đổ lỗi, bạo hành…đầy tính tiêu cực và lệch lạc đối với một người làm nghệ thuật, đã gây nhiều phản cảm, bức xúc trong dư luận.
Trong nhà Phật có câu: “Từ bi một cách trí tuệ chứ không từ bi một cách vô minh”. Dung túng cho cái sai, cái xấu là tạo cho cái xấu tiếp tục rỉa rút, hoành hành. Vì vậy, cần có những giải pháp chấn chỉnh họ không trở thành người sai phạm hoặc biện pháp cứng rắn nhằm ngăn chặn, xử lý đối với những hành vi lợi dụng mạng xã hội để livestream bát nháo, gây xáo trộn tâm lý, phát tán hình ảnh xấu độc, vô cảm, gây phương hại văn hóa cộng đồng, đi ngược truyền thống nhân văn, nhân đạo của con người Việt Nam, ảnh hưởng xấu đến hình ảnh người làm nghệ thuật.
Võ Đào Phương Trâm
