(Vanchuongphuongnam.vn) – Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học Việt Nam là cuốn sách chuyên khảo của dịch giả Trần Ngọc Hồ Trường, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, đang sống và làm việc tại Nha Trang. Sách do Nhà xuất bản Hội Nhà văn phát hành năm 2026, dày 310 trang với 20 bài viết, cùng 242 tài liệu tham khảo, cho thấy đây là một tác phẩm được đầu tư công phu.
Bìa tập sách Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học Việt Nam
Trần Ngọc Hồ Trường là một dịch giả và nhà nghiên cứu văn học, được biết đến là con trai của nhà thơ Trần Vạn Giã. Anh chuyên về dịch thuật văn học nước ngoài, từng tham gia dịch tập thơ song ngữ Việt – Anh Ở quê nhà của cha mình và có các công trình nghiên cứu về văn học miền Nam giai đoạn 1954 -1975. Hồ Trường dịch thuật và viết nghiên cứu, mỗi năm anh đều có sách mới như: Tư tưởng và hình thức Truyện Kiều, Thơ chữ Hán, Văn chiêu hồn của Nguyễn Du, Quan niệm về văn học nghệ thuật của một số nhà văn Mỹ, Dẫn luận truyện, Truyện ngắn Ấn Độ…
Theo tác giả, vấn đề này sau hàng thập kỷ chỉ “nói đến” chứ chưa có một khảo sát toàn diện, cụ thể.
Theo tác giả Trần Ngọc Hồ Trường, chủ nghĩa nhân đạo trong văn học Việt Nam không chỉ hiện diện trong văn học trung đại mà còn có mặt trong các sáng tác của các nhà văn hiện đại. Khảo luận hy vọng phác họa một cách rõ ràng, cụ thể diện mạo và đặc điểm của chủ nghĩa nhân đạo như một đặc điểm xuyên suốt chiều dài nhiều thế kỷ của văn học dân tộc.
Với 18 bài khảo luận, tác giả đã đi từ thơ văn Lý – Trần, thơ Nguyễn Trãi, thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm, truyện truyền kỳ, truyện Nôm, Nguyễn Du, Ngô Thì Nhậm đến các tác phẩm của Cao Bá Quát, Hồ Xuân Hương, Hoàng Lê nhất thống chí, Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Đình Chiểu, Hồ Biểu Chánh, Thơ mới… Và đặc biệt có một bài riêng về Nguyễn Thị Hoàng – những trang văn đậm tình người.
Khảo luận đưa ra vấn đề đang được khảo sát và góp thêm tiếng nói trong hành trình khám phá văn học dân tộc.
Bài và ảnh: Phan Huy Trạm
