(Vanchuongphuongnam.vn)– Tôi còn nhớ rất rõ thời tôi khoảng bảy, tám tuổi, mỗi buổi sớm tờ mờ khi đài phát thanh cất tiếng loa là ba anh em tôi đã dậy đi lấy ống lươn. Anh tôi đi trước dẫn đường, vì anh là người nhớ chỗ đặt, hai chị em tôi theo sau ôm ống phụ. Anh đi quanh hồ nơi có nhiều bùn và cỏ, kéo ống lên, cuối cùng là vòng vô ao nhà. Mỗi buổi sớm, trung bình anh em tôi mang về khoảng chục con lươn lớn nhỏ.
Ảnh Internet
Thuở ấy, trước nhà tôi có một cái hồ lớn. Chẳng biết hồ có từ bao giờ, chỉ nhớ tuổi thơ lũ trẻ xóm tôi gắn bó với cái hồ ấy. Chúng tôi chiều nào cũng ra hồ tắm, tôi cũng suýt chết đuối một lần vì thấy anh chị mình bơi được nên cũng hào hứng nhảy xuống nhưng hụt chân trúng chỗ sâu. Khi tôi được lôi lên bờ thì bụng đã no căng vì uống nước. Sau lần ấy không hiểu sao tôi tự biết bơi mà chẳng cần phải tập tành thêm một lần nào, có lẽ do bản năng sinh tồn từ khi chết hụt đã dạy tôi lúc xuống nước phải làm cách nào để nổi lên. Không chỉ tắm hồ, chúng tôi còn đào giun câu cá, thích nhất là câu cá rô phi vì cá rất ham mồi, đến câu cá lia thia để làm mồi cắm cần câu cá lóc hay cả đám con nít hăm hở đi bắt cua, nhưng với tôi có lẽ đáng nhớ nhất vẫn là được cùng anh chị mình đi thả ống lươn.
Thực ra, để có được những con lươn giữa tự nhiên là một quá trình chuẩn bị công phu. Ba tôi kiếm ống tre to làm trúm, vót mỏng tre đan làm hom. Anh em tôi đi đào giun băm nhỏ trộn với đất nhão trét thành lớp mỏng và dính quanh miệng hom chờ đến nhập nhoạng tối thì ôm ống đi đặt. Sáng nào chúng tôi cũng hớn hở đi lấy “chiến lợi phẩm” về, thành thói quen nên không thấy buồn ngủ. Về nhà, quần áo ai cũng lem bùn, mặt tê vì gió lạnh nhưng ai cũng hồi hộp chờ mẹ tháo hom ra xem thành quả. Có những ống tre nặng, dốc ống xuống thấy vật chuyển động là biết lươn trượt lên xuống, cảm giác vô cũng thích thú. Có ống thu được hai, ba con lươn nhỏ nhưng cũng có ống không có con nào. Còn nhớ có lần mẹ đổ ống ra, một con lươn to vàng óng rơi ra nhưng đã chết. Có lẽ khi mắc ống, lươn dùng hết sức vẫy vùng tìm đường ra nhưng không được nên kiệt sức. Anh em tôi mặt ỉu xìu, nhìn tiếc rẻ. Mẹ bảo: “Lươn sống cũng dai, con này lại to khỏe thế, chắc nó vùng vẫy dữ lắm mới chết…”
Toàn bộ lươn bắt được, mẹ tôi mang đi nấu cháo. Mẹ lấy tro bếp tuốt lươn cho hết nhớt, rồi lấy nước nấu cháo để luộc lươn. Lươn được mẹ xé nhỏ, đem ướp gia vị và xào thật thơm với hành đã phi, sau đó đổ vào nồi cháo. Tôi thích nhất là ăn cháo trộn vào chảo vừa xào lươn, vì cháo rất ngọt. Biết con không ăn được cay, nên mẹ múc ra tô riêng, phần còn lại mẹ bỏ tiêu và ăn kèm lá tía tô cắt nhỏ, ai muốn cháo đậm đà hơn thì chan thêm nước mắm tỏi ớt. Ngày đó, cả xóm tôi đều nghèo như nhau, bữa ăn sáng thường chỉ là khoai sắn, có cháo lươn ăn thì không còn gì ngon bằng nên sáng nào anh em tôi cũng hăm hở đi lấy ống lươn một phần là vì vậy.
Giờ đây, cái hồ gắn bó với tuổi thơ chúng tôi đã trở thành hoài niệm, chỉ còn sót lại mỗi cái ao nhà. Tôi đi xa về, đứng trước ao, lòng ngùi ngùi nhớ thương một thời xưa cũ. Chẳng biết từ lúc nào, cái hồ đầy tôm cá thuở xưa giờ dấu tích chỉ còn là một vùng nước trũng nhỏ. Những người dân xung quanh đã đổ đất đồi xuống lòng hồ và xây lên đó nhà hàng, quán cà phê. Mẹ bảo, nếu cái hồ còn tồn tại thì chắc tôm cá cũng chẳng còn vì bây giờ môi trường ô nhiễm, lại đất chật người đông, có sót lại thì cũng bị con người tận diệt. Mỗi lần tôi về, mẹ vẫn nấu cháo lươn vì biết tôi thích. Chẳng vất vả lội bùn mỗi sáng sớm để có được nồi cháo lươn thơm ngon, chỉ cần ra chợ là mua được lươn lớn nhỏ tùy ý. Vẫn món ăn ấy mà khi ăn không hiểu sao tôi lại thấy không còn ngon như trước, chẳng biết vì lươn được nuôi dễ dàng nên thịt bở hay tại thiếu đi hương vị của một thời tuổi thơ tươi đẹp không thể nào tìm lại được. Tất cả chỉ còn là mùi của kí ức khắc khoải nhớ thương.
Đ.T.N.V
