Nguyễn Thanh
(Vanchuongphuongnam.vn) – Thụy Kim Ngân, còn có bút danh Hoa Đăng khi làm thơ, tên thật là Nguyễn Thi Lệ, từng là một cựu viên chức nhà nước đã công tác tại thành phố biển Vũng Tàu. Hoa Đăng Nguyễn Thị Lệ hiện nay là Ủy viên Ban Chấp hành Chi hội Thơ Đường luật Thành phố Vũng Tàu…đã đạt nhiều thành tích đóng góp tích cực đáng trân trọng trong lĩnh vực kết nối tâm huyết đến thi ca:
Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp UNESCO” cho nhà thơ Nguyễn Thị Lệ
1.) Bằng Vinh Danh tác giả có tác phẩm Thơ Đường luật Song ngữ Việt – Anh, Hội Thơ Đường luật Việt Nam, 2023 ; 2.) Bằng Khen của Liên Hiệp các Hội Unesco Việt Nam, 2020; 3.) Bằng Khen của Liên Hiệp các Hội Unesco Việt Nam, 2022; 4.) Bằng Khen của Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Van hóa Dân tộc. 2021; 5.)Kỷ niệm chương vì sự nghiệp Unesco, Liên Hiệp các Hội Unesco Việt Nam,2023; 6.) Bằng Khen của Bộ Tư lệnh Cảnh sát Biển, 2021.
Lần này, với bút danh Thụy Kim Ngân, Hoa Đăng xuất hiện trong đô thành bút mực không qua lĩnh vực Thi ca mà là ở địa hạt văn xuôi – truyện du ký “Dải non thiêng” với tư cách một ngòi bút lần đầu viết tản văn. Dù vậy, hơn ba năm qua, tác phẩm Sống (Living) và Học (Learning), ký gút danh Hoa Đăng (nhà văn Nguyễn Thanh viết cảm nhận và cùng nhà thơ Bằng Việt chuyển ngữ) với dưới hình thức Song ngữ Việt-Anh (Vietnamese-English Bilingual Collection), đã ra mắt công chúng Văn học bởi Hội Nhà Văn Nhà xuất bản.
Sự hiện diện không sớm mà đúng thời điểm chín muồi của một cây bút bẩm sinh có thực tài và niềm đam mê nghệ thuật trên văn đàn, không khỏi mang đến cho độc giả một ngạc nhiên thích thú khác lạ. Nếu ở hai thi phẩm Sống và Học, qua kỹ năng gieo vần và nghệ thuật Thư pháp, Hoa Đăng đã minh chứng tác giả là một hồn thơ đích thực có chân tài đồng thời cũng là một nghệ sĩ Thư pháp có óc sáng tạo qua đường nét đan thanh bay bướm trên nền tranh rực rỡ ấn tượng qua nghệ thuật phối hợp sắc màu kinh điển. Trên những trang thơ hoa do chính bàn tay tài tình hiếm gặp, tác giả đã tinh tế trang trí và thiết kế nghệ thuật đường nét sáng tạo, những vần thơ thất ngôn bát cú và tứ tuyệt luật Đường đã dìu tâm hồn công chúng thưởng ngoạn nghệ thuật vào không gian thi ca lung linh huyền ảo của thế giới Ly Tao gần như thoát tục.
Rẽ bước thong dong lên chiếc cầu nghệ thuật phối hợp niêm luật chặt chẽ thanh âm, vần điệu để hành trình sang bến bờ lĩnh vực tản văn “Dải non thiêng” của Thụy Kim Ngân, ắt hẳn mọi người sẽ có cảm giác như được ngao du vào một thế giới miền cao rừng núi chơi vơi nhuốm mùi thoát tục của đại ngàn bản Thượng vùng Tây Bắc lịch sử oai hùng, ngút ngàn rừng hoa ban miên man một màu trinh trắng !
**
Đến với Dải non thiêng là hội ngộ với những nhân vật nam nữ chính vốn là người bản Thượng: Nậm Hùng và Nà Lệ, yêu nhau trong tình cảm riêng chung như những người con yêu quả cảm hào hùng của núi rừng Tây Bắc lịch sử. Cả hai sẵn sàng quên mình, biết xa gia đình ra đi để vì nghĩa cả khi sơn hà nguy biến: “Nà Lệ và Nậm Hùng hai linh thể sinh ra từ lòng đá mẹ, lớn lên giữa khèn ngân, suối hát, sương sớm ngấm vào rễ ngầm, và nắng chiều nghiêng như ký ức của vầng thái dương lần đầu mở mắt. Họ gặp nhau, yêu nhau khi đất trời còn bị chia cắt bởi chiến chinh và định mệnh…”
Sao vàng cờ đỏ tung màu thắm
Đất vọng trời vang rợp sắc hồng
Chiến sĩ hy sinh vì Tổ quốc
Nhân dân giữ nước vững thành đồng.
Đến với Dải non thiêng của Thụy Kim Ngân, bạn sẽ tham gia vào cuộc hành hương cùng tác giả vốn ở vị trí người dẫn đường thâm nhập vào không gian hùng vĩ của núi rừng Tây Bắc lịch sử trong một thời chiến đấu đánh giặc giữ nước bảo vệ quê hương. Dải non thiêng là bản thượng ngàn mà nhà văn Tô Hoài, với truyện Tây Bắc và thi sĩ Quang Dũng với bài thơ Tây Tiến, đã từng hội tụ nhau trong tư tưởng những danh sĩ tên tuổi sáng ngời một thời vang bóng.
Tinh kết lại, đĩnh đạc ở tâm thế một nghệ sĩ bẩm sinh có tư chất văn chương và đa dạng, ta có thể cảm nghĩ: Thụy Kim Ngân xứng đáng được tôn vinh là một trong những nữ sĩ biểu tượng chân chính cho nghệ thuật dân tộc. Tứ văn thâm thúy hàm súc, từ ngữ tinh lọc đỉnh điểm, phong cách nghệ thuật kinh điển hàn lâm, tất cả ngần ấy đã hình thành nên một Thụy Kim Ngân tươi rói mới lạ, vừa sáng tạo vừa hấp dẫn. Ngẫu nhiên, Thơ và Văn của Thụy Kim Ngân đã kết tinh từ lý tưởng nghệ thuật theo nhà thơ Pháp: “Hương thơm, Sắc màu và Âm thanh cùng lên tiếng” (Les parfums, les couleurs et les sons se répondent – Charles Baudelaire, 1821-1867). Do vậy, nếu nói: “ Văn tức là Người” (Le Style, c’est l‘Homme), tôi thiển nghĩ: Tác phẩm của Thụy Kim Ngân (Hoa Đăng) có thể cho ta được nói: Mỗi từ ngữ là một hạt ngọc long lanh, từng câu thơ, mỗi dòng văn là những sợi tơ vàng óng ánh trong không gian hùng vĩ đại ngàn nghệ thuật dân tộc.
Dải non thiêng của Thụy Kim Ngân là một khúc tự tình ngợi ca đất nước, một bài thơ xuôi trữ tình, viết bằng âm giai độc thoại nội tâm, phản ánh tâm tư, hồn cốt của người nghệ sĩ chân chính đã kết nối sắt son trái tim nồng ấm mình với tinh hoa nghệ thuật văn chương và hồn thiêng đất mẹ yêu thương.
Kỷ nguyên Vươn Mình, 1.7.2025
Nghĩ về truyện “Dải non thiêng” của Thụy Kim Ngân (Hoa Đăng)
N.T
