(Vanchuongphuongnam.vn) – Chú, người đàn ông có nước da ngăm, dáng người nhỏ nhắn, khuôn mặt gầy, nhưng toát lên sự nhanh nhẹn, tháo vát. Chú chừng 65 đến 70 tuổi. Tôi tình cờ gặp chú và trò chuyện lần đi tản bộ xung quanh hồ sinh thái ở Tam Kỳ, hồ chưa kịp đặt tên (người dân gọi là hồ sinh thái). Đây là hồ được chính quyền thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam (cũ) nay là phường Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng. Hồ được xây dựng và hình thành trong thời gian khoảng 6 tháng và gấp rút thi công cho kịp ngày giải phóng tỉnh lỵ Tam Kỳ cũng là ngày kỉ niệm 50 năm giải phóng tỉnh Quảng Nam (24.3.1975-24.3.2025). Đây là một trong những công trình của thành phố chào mừng sự kiện có ý nghĩa nói trên.
Ảnh: chú Trương Quang Thạnh, 70 tuổi.
Hồ sinh thái này là hồ lớn nhất nằm trong chuỗi gồm 4 hồ chạy dọc tuyến đường chánh Nguyễn Hoàng đi qua địa bàn thành phố, với mục đích đem lại không khí trong lành, mát mẻ về mùa hè, chống ngập về mùa mưa cho người dân thành phố Tam Kỳ tại 03 phường là An Mỹ, Tân Thạnh và Hoà Thuận (cũ), và nay là tạo bề mặt cảnh quan cho một số phường của thành phố Đà Nẵng.
Điều đáng nói ở đây, khi hồ được hình thành đưa vào sử dụng, một thời gian ngắn, số lượng người dân và cán bộ đương chức, hưu trí ở gần khu vực hồ đi bộ tập thể dục và chạy bộ ngày càng đông vào thời điểm chiều tối và sáng sớm tinh mơ khi bình minh còn chưa thức dậy, để rèn luyện sức khoẻ và cũng để hít không khí trong lành trong đó có tôi. Có lẽ niềm vui của người dân không gì hơn khi thấy thành phố trẻ Tam Kỳ (cũ) ngày một phát triển và thay đổi về diện mạo, cho dù Tam Kỳ mức độ đô thị hoá còn chậm so với mặt bằng chung của các thành phố trên cả nước. Nhưng niềm vui chưa được trọn vẹn, thì cả nước thực hiện chủ trương chung xoá chính quyền cấp huyện, thành phố (trực thuộc tỉnh, thành) và sáp nhập xã, phường và cấp tỉnh. Đây là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ nhằm tinh gọn bộ máy hành chính cồng kềnh trong cả hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền 2 cấp để sát và gần người dân hơn. Điều đó khẳng định chủ trương đúng đắn của trên. Tuy nhiên, do sự thay đổi quá nhanh, trong thời gian ngắn, gấp rút, nên không tránh khỏi những tâm tư, lo lắng…liệu khi không còn chính quyền cấp thành phố Tam Kỳ có còn được quan tâm đầu tư phát triển hay không? Vì xuống cấp phường thì liệu có được như khi còn thành phố hay không…? Đó là những suy nghĩ có trách nhiệm của người dân trước vận hội đổi mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Quay lại việc tôi muốn đề cập là hồ tuy mới đưa vào sử dụng thời gian ngắn, nhưng cây lục bình (cây bèo) tại mặt hồ phát triển sinh sôi nảy nở rất nhanh, hầu như phủ kín mặt hồ. Nên nước khó bốc hơi và các loại cá trong lòng hồ không có không gian để sinh sống phát triển. Và tất nhiên là hồ sẽ không còn mát mẻ như khi cây bèo chưa sinh trưởng ra và phủ kín mặt hồ.
Hồ sinh thái đã được dọn thông thoáng. Ảnh tác giả cung cấp
Trước sự việc này, nhiều người dân đi bộ cũng quan ngại, cho rằng: Không biết cách gì để vớt hết khối lượng bèo nhiều như vậy, bây giờ không còn chính quyền thành phố thì biết ý kiến với ai? Chính quyền phường thì mới hình thành còn bao nhiêu việc cần giải quyết cho người dân. Đang trong suy nghĩ nhiều người, thì có người đàn ông nêu ở trên không ngần ngại, mỗi tuần dành mấy ngày để tự mình vớt bèo vào buổi sáng và chiều khi mọi người tập trung đi làm việc xã hội hay việc gia đình, thì ông lại đi làm việc không ai giao cho mình, giống như người ăn cơm nhà nhưng “vác tù và hàng tổng”. Một mình ông lội xuống xung quanh mép hồ dùng dụng cụ như cái bù cào kéo từng mớ bèo và dùng sức mình đưa lên 2 bên thành hồ (được lát bằng những viên đá chẻ kết nối mạch bằng cát, xi măng) để cho bèo khô trong cái nắng hạ. Và sau đó ông lại kéo bèo khô lên khỏi thành hồ và ủ vào các gốc cây xanh được trồng quanh hồ, cho cây có độ ẩm và xanh tốt. Như vậy, cây bèo trở thành phân bón hữu cơ cho cây xanh của hồ.
Kiến tha lâu cũng đầy tổ, chú nhẫn nại làm một việc với mong muốn một ngày không xa, mặt hồ lại trong xanh gợn sóng nước. Quan sát khi đi bộ, hồ có chu vi rộng khoảng 800m hiện chỉ còn 1/4 hồ nước còn cây bèo san sát nhau, tôi đoán từ nay đến cuối tháng 8 năm 2025 là hồ sẽ hoàn toàn sạch cây bèo.
Tôi suy nghĩ và mong muốn chú luôn khoẻ mạnh, bình an để được làm những việc làm đầy ý nghĩa, nhân văn. Thời gian này tôi còn đang làm công việc của cơ quan, nên tôi không có thời gian để cùng với chú góp sức làm xanh sạch đẹp môi trường nơi mình đang sống là việc làm rất có ý nghĩa và đáng trân quý biết bao.
Có hôm tôi được gặp chú cùng đi tản bộ, tôi hỏi: Được biết, hồ sinh thái này một mình chú tự tay vớt cây bèo, chú làm vậy thành phố có trả tiền công không? Nếu trả thì bao nhiêu vậy?
Chú cười tươi trả lời: “Chính quyền đâu còn, bây giờ là xã, phường thôi; chú tự làm đó, không ai trả tiền công cả. Vì thành phố đã làm được công trình này rất tuyệt vời, mình chỉ góp ít công cho hồ sinh thái đúng với cái tên của nó, để người dân được đi thể dục, đi bộ ngắm cảnh trong không khí mát mẻ, trong lành” về chiều và khi hoàng hôn buông xuống…”
Tôi thầm thán phục chú và nói vui: Nếu còn chính quyền thành phố chắc chắn sẽ tặng chú bằng khen vì là công dân rất có trách nhiệm mẫu mực. Chú cười tươi, nói: “Việc làm nhỏ chút có gì đâu mà khen tặng!”.
Được biết, chú tuy không phải người gốc Tam Kỳ, nơi đây chỉ là quê hương thứ hai của chú thôi, song nơi đâu trên đất nước Việt Nam cũng là Tổ quốc, là quê hương thân yêu một khi ta đã yêu quý và gắn bó mật thiết với nó.
Chợt nhớ câu thơ của nhà thơ Chế Lan Viên đã viết:
“Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi, đất bổng hoá tâm hồn” nên tôi càng thêm thấy thật lắng sâu, ý nghĩa…
Xin cảm ơn chú rất nhiều, đã cho tôi có chút động lực để viết những dòng chân mộc này về công dân bình dị nhưng lấp lánh…!
Bàn Thạch chiều 22.7.2025
V.V.T
