Lắng bên “Bờ không em” của Trương Vu Giang

ĐÀO ĐỨC TUẤN

(Vanchuongphuongnam.vn) – Tập thơ “Bờ không em” của Trương Vu Giang (Nhà xuất bản Thuận Hoá, 2026) với 80 bài thơ, được chia làm 3 phần: Em, Không em và Bờ không em. Nhà thơ tự bạch: “Từ miền Em đầy ắp những kỷ niệm trong trẻo và xanh mướt của tuổi trẻ. Đi qua miền Không em – nơi tôi học cách đối diện với sự trống trải, những bức bối tâm can và sự “xác xơ” của một tâm hồn đang tìm cách phục sinh. Để rồi cuối cùng, tôi chọn dừng chân ở miền Bờ không em – một bến đợi của điềm nhiên, nơi tôi mỉm cười với định mệnh và bao dung với chính những vết xước đời mình”.

Nhà thơ Trương Vu Giang và Lễ giới thiệu tập thơ Bờ không em

“Bờ không em” được in khi Trương Vu Giang đã qua lục tuần và đang trọng bệnh. Thế nhưng tôi nhận ra những vần thơ của trực giác thi sĩ trong trẻo đến bất ngờ, so với hai tập thơ trước của anh là “Ở trọ non ngàn” (2023) và “Khúc mộc” (2025). Trái tim yêu dạt dào thơ dại: Kìa ai xa như em tôi/ Tiễn chân mùa hạ, sang chơi muộn màng/ Sáng trong màu mắt rỡ rang/ Mùa thu ngà ngọc thắp tràn bàn thơ (Thu sang). Áo dài em hồn nhiên tỏa trắng/ Ngọn dù ngoan loang nắng dọc phố dài/ Thông chẳng nhớ mình xanh, anh quên bẵng/ Chút hăng nồng cơn nắng sau mưa (Bến hạ bình yên).

Vùng cao nguyên đất đỏ đã góp nhiều tên tuổi lẫy lừng cho thi đàn tiếng Việt. Thêm một lần nữa chất liệu mờ sương non ngàn lại thấm đẫm trong thơ Trương Vu Giang. Những câu thơ, bài thơ riêng biếc dâng hiến cho cao nguyên: Em trung trinh anh đào/ Đừng hư hao cho lòng anh khổ/ Mình yêu nhau bao mùa lá trổ/ Rộn rực mùa hồng khi ở bên nhau (Mùa đào). Lơn tơn cơn gió đại ngàn/ Thổi tràn em sóng hồ đang yên lành/ Trách hờn chi nước mắt xanh/ Ngày mai sóng nhỏ vỗ gành đại dương (Gió đại ngàn). Đóa ngọc lan tan bất ngờ/ Cả chiều lam ấy ơ hờ làn hương/ Em về xa khuất rèm sương/ Dốc Phân Ly tím rịm thương, rím buồn (Dốc Phân Ly). Dốc nhỏ cỏ ngời tươi mướt sương/ Đào bung tung nụ tụ trời hường/ Ngọn dù đỏ em vừa qua ngõ/ Phả lựng lưng chiều dìu dịu hương (Mưa xuân lành).

Giã từ tuổi thơ xứ Quảng, vào cuộc trận mạc, bước lên giảng đường và gắn bó với xứ sương giăng Đà Lạt – Lâm Đồng đến giờ này. “Bờ không em” ghi rõ dấu ngậm ngùi của khúc tình oằn vai thi sĩ: Vẫy tay chào nhé giảng đường/ Chúc em ở lại an thường qua sông/ Chuyến đò đời nặng khách đông/ Bờ xa mạn ngập phập phồng sóng chao (Kinh giảng đường tống biệt). Ngày mai khi mặt trời lên cao/ Ta đã đi, làm sao em biết/ Có một người dưng đêm qua thao thiết/ Hát hết lòng lời muôn vì sao (Lời đêm). Ta vừa xuôi dốc nhớ/ Em đã ngược đèo thương/ Hai con người cắc cớ/ Đuổi nhau qua màn sương (Đoản khúc nhớ). Đường về chông chênh quá/ Vai lệch phía không em (Không em).

“Bờ không em” cũng tạc dựng nhiều đúc kết của nghiệp thi sĩ Trương Vu Giang. Mông lung, mê đắm trong biển cuồng nhiệt, dâng tràn và nuối tiếc. Tới cõi. Tôi thích những bài tứ tuyệt đắn đẹp trong tập thơ này: Chôn lâu lắm rồi đồi mộng mơ/ Từ buổi biệt em đến tận giờ/ Cỏ buồn gieo hạt dày vườn vắng/ Chắn ngõ tim thành nấm mồ thơ (Mồ thơ). Trời hé xanh vành trăng thanh tao/ Phổ nguyên huyền thoại xuống đêm nào/ Giữa chừng em bỏ anh đi mất/ Để lại nền trời rơi lệ sao (Lệ sao). Bức tranh màu nước anh vẽ gia đình: Khoảng sân nhỏ khoe nhiều sắc hoa/ Sau giờ học, các con cùng vun xới/ Mỗi ngày lên thêm búp hoa tươi mới/ Ba mẹ mừng vui, nguôi những nhọc nhằn (Ngôi nhà nhỏ). Những dòng thân phận giữa đời hư thực: Sương đông chòng chềnh/ Gõ gậy gập ghềnh sức mỏng/ Xin ôm em vào lòng/ Chuyền hơi ấm nửa vòng tay co rút (Nửa vòng tay).

Cuối cùng vẫn chàng thi sĩ đa tình ấy, tao thiết yêu đời, mê man trần gian: Ven đồi sót lại dăm ba gã/ Lẩn thẩn đi tìm tiếng thông reo (Phố của ngày yêu). Nay mai vào cuộc luân hồi/ Xin đầu thai lại làm người trần gian/ Để còn đeo nghiệp đa mang/ Đèo nợ hồ thỉ, đẽo tang bồng, hề! (Tự bạch).

Đ.Đ.T