ĐỖ NGUYÊN THƯƠNG
(Vanchuongphuongnam.vn) – Vâng, đó là nhà giáo, cựu chiến binh Nguyễn Đình Xán một người đã dành cả tuổi thanh xuân cống hiến cho đất nước với hai công việc quan trọng là chiến đấu bảo vệ tổ quốc (6 năm đi “Bê”) và trên 30 năm làm công tác quản lý giáo dục đến khi nhà nước cho nghỉ hưu.
Bìa tập tiểu luận Ánh sáng Hồ Chí Minh của nhà văn, nhà giáo Nguyễn Đình Xán
Nghỉ hưu tại quê nhà xã Sơn Dương huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ cũ nay là xã Phùng Nguyên, tỉnh Phú Thọ, người thầy giáo, người cựu chiến binh năm xưa lại tiếp tục nhận nhiệm vụ mà đảng và nhân dân giao phó làm Trưởng Ban Công tác Mặt trận, làm Bí thư Chi bộ Khu dân cư nhiều năm cho đến năm 2022 thì toàn tâm toàn ý cho việc viết lách,
Dù ở cương vị nào, với tư cách Bí thư Chi bộ khu dân cư hay một công dân yêu nước, nhà giáo Nguyễn Đình Xán luôn luôn hội tụ và phát triển trong mình nhân cách, phẩm chất mẫu mực, chính trực, yêu ghét rõ ràng, công tâm với cuộc đời, với con người, đúng như phẩm chất của người lính Cụ Hồ năm xưa.
Thật đáng nể trong bởi nhà giáo Nguyễn Đình Xán rất chăm chỉ đọc sách, chịu khó viết lách như một cây bút thực thụ, giầu tâm huyết và trách nhiệm cao đối với cuộc đời. Điều đáng quý là ở địa phương khi còn làm công tác Đảng, công tác Mặt trận, cựu chiến binh Nguyễn Đình Xán luôn luôn được nhân dân tin yêu, kính trọng đến khi thôi làm công tác quản lý, chuyên tâm cho việc viết lách, đọc sách và truyền dạy những bài học đạo lý làm người cho các thế hệ con cháu, ông vẫn luôn là tấm gương sáng. Trên 80 tuổi nhưng thời gian biểu cho một ngày luôn rõ ràng, chi tiết, mỗi ngày người thầy bát thập vẫn dành thời gian đọc sách từ 4 đến 6 tiếng đồng hồ trong thư phòng yên tĩnh.
Riêng việc viết và xuất bản tác phẩm, thầy đã khiến cho người đọc nể phục khi thành công ở các thể loại thơ, tản văn và tiểu luận phê bình, phác họa chân dung… Có những bài thơ được in trên những tờ báo sang trọng như báo Văn nghệ, Văn nghệ quân đội, Giáo dục và thời đại…. Có những bài viết nêu gương những gương mặt điển hình trên các mặt trận lao động sản xuất, dạy học, sáng tác văn thơ, lý luận phê bình được dư luận đánh giá cao, được phát trên đài truyền hình và giành được cảm tình sâu sắc từ nhiều độc giả.
Nhà nghiên cứu phê bình văn học Đỗ Nguyên Thương
Sau bốn tập thơ, sau nhiều giải thưởng của tỉnh, của Sở Giáo dục và Đào tao Vĩnh Phú và của Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh Phú Thọ; sau nhiều lần xuất hiện trước ống kính truyền hình phát biểu với tư cách của một nhà nghiên cứu, một nhà phê bình văn học, hôm nay nhà giáo Nguyễn Đình Xán xuất bản tập tiểu luận phê bình với chủ đề về việc học tập, làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh mang tên Ánh sáng Hồ Chí Minh.
Nói về Bác như nói về ánh sáng, về ngọn đuốc soi cho muôn dân trên dặm trường thuở đất nước còn hàn vi, tăm tối không phải là hình ảnh mới lạ. Nhưng tác giả không phải bắt chước người khác, cũng hoàn toàn không phải nói theo trend; cách đặt nhan đề của tác giả về một chủ đề không mới nhưng vẫn có dấu ấn phong cách cá nhân rất riêng biệt. Ánh sáng Hồ Chí Minh.đồng nghĩa với Hồ Chí Minh chính là ánh sáng; thử hình dung một ngày sẽ ra sao nếu không có sự xuất hiện của ánh sáng và đích thực Hồ Chí Minh đồng nghĩa với ánh sáng hơn ai hết bởi sức ảnh hưởng và sự lan tỏa của đạo đức, trí tuệ, nghị lực, phong cách sống của Người vô cùng lớn tựa như ánh ánh sáng, như vầng dương soi tỏ mọi ngõ ngách đường thôn, ngõ xóm từ miền núi cao tới muôn vàn hải lý trên dặm dài vùng biển năm châu. Nhắc đến Hồ Chí Minh là nhắc đến danh nhân văn hóa thế giới, nhắc đến người anh hùng giải phóng dân tộc, nhắc đến một trong số những vĩ nhân lỗi lạc cả đời cống hiến cho độc lập tự do của dân tộc và nền hòa bình của nhân loại. Bởi vậy nhan đề Ánh sáng Hồ Chí Minh là một nhan đề gọn, súc tích và giàu ý nghĩa, vừa chân thật như sự giản dị và chân thật của cuộc đời Bác Hồ vừa có sự lung linh như những vì sao theo chu kỳ liên tục xuất hiện, lặp lại và tỏa sáng trên bầu trời nhân loại. Hiểu theo nghĩa rộng thì Ánh sáng Hồ Chí Minh là sự soi rọi, tỏa lan và trường tồn mãi mãi cùng thời gian, năm tháng, cùng vũ trụ muôn đời. Hiểu theo nghĩa hẹp Hồ Chí Minh là ánh sáng của cuộc sống. Mỗi người dân Việt Nam, dù làm công việc gì cũng luôn luôn hướng về ánh sáng, đi tới ánh sáng, đi cùng ánh sáng
Tập sách Ánh sáng Hồ Chí Minh ra đời đúng khi Đảng và nhà nước phát động phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; chính nhan đề đã có sức hút đối với người đọc. Tập sách có 14 bài chia làm hai phần rõ rệt phần thứ nhất có bảy bài nói về cuộc đời, sự nghiệp, những cống hiến vĩ đại và sự hy sinh cao cả của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Phần hai bảy bài viết về bảy tấm gương sáng trong việc học tập, làm theo tấm gương đạo đức, phong cách của Bác. Xưa nay, truyền thống mỹ học phương Đông thường trọng sự cân đối. Có phải thế chăng mà nhà giáo Nguyễn Đình Xán đã chia tập sách làm hai phần, mỗi phần có bảy bài viết
Phần thứ nhất viết về Bác Hồ, không phải những câu chuyện hoàn toàn mới lạ, vẫn là những câu chuyện đã từng xuất hiện trên các trang sách, báo, trong các trang tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhưng được viết lại, kể lại với cảm xúc riêng, cách viết riêng tràn đầy cảm hứng và sự chân thành dành cho lãnh tụ kính yêu. Tác giả Nguyễn Đình Xán đọc rộng, hiểu sâu và dành sự kính trọng, khâm phục cao đối với lãnh tụ. Tất cả đều hiển hiện trên trang viết, trong từng câu chữ và nhất là trong cách đặt tên cho mỗi bài viết của mình: Tôi hiến cả đời tôi cho dân tộc tôi; Giá trị trường tồn và bất diệt của tư tưởng Hồ Chí Minh, Hồ Chí Minh tấm gương tuyệt vời về đạo đức của dân tộc Việt Nam .v.v… Tác giả Nguyễn Đình Xán am hiểu tư tưởng đường lối của Đảng và việc viết về Bác, ca ngợi Bác, gắn liền với ca ngợi Đảng. Có bài viết về Hồ Chí Minh với phong cách nêu gương, đúng thời điểm Đảng ta yêu cầu mỗi người đứng đầu cơ quan, đơn vị cần phải làm gương trước đồng nghiệp, trước quần chúng…
Phần thứ hai, bảy bài viết về bảy tấm gương, cũng không giới hạn ở quê hương Phú Thọ, mà là các miền quê khác nhau, các lĩnh vực cống hiến khác nhau…Đó là Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong bài Đại tướng Võ Nguyên Giáp – người học trò xuất sắc nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh; là thiếu tướng Trần Đại Nghĩa được tác giả ca ngợi như một huyền thoại bởi ông là một anh hùng lao động, là cha đẻ của ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam,…
Với những người bình thường, từng công tác và cống hiến trong ngành giáo dục như nhà văn, nhà giáo Đỗ Nguyên Thương, nhà giáo Hà Ánh Phượng … cũng được tác giả Nguyễn Đình Xán dành tâm huyết để đọc, để cập nhật thông tin và để viết, viết bằng tâm huyết khi tìm ra điểm chung là học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách của Bác Hồ. Điều đáng trân trọng là dù viết về ai, lãnh đạo cấp cao hay người lao động bình thường, nhà giáo Nguyễn Đình Xán cũng chuẩn bị một nguồn tư liệu cẩn trọng, đầy đủ và viết với sự công tâm, khách quan, hồn nhiên nhất.
Tác giả Nguyễn Đình Xán là tấm gương về năng lực đọc, viết và sự cần cù, chịu khó, kỷ luật với chính mình. Nhờ những nét đẹp phẩm chất quý giá đó, cho nên, dù đã cao tuổi nhưng tác giả vẫn minh mẫn, trí tuệ và khỏe mạnh cả thân, tâm, trí. Bởi đọc Bác và nghiên cứu sâu về Bác nên tác giả học được và làm được khá nhiều từ tấm gương của Lãnh tụ: chăm chỉ, cẩn trọng, nghiêm túc, lao động sáng tạo và luôn công tâm, khách quan. Nguyễn Đình Xán không chỉ học Bác về phong cách, lối sống mà còn học Bác cách viết. Trước khi viết, luôn biết đặt câu hỏi: viết cho ai? viết để làm gì? Từ đó mới lựa chọn nội dung viết cái gì và cách thức viết như thế nào? Đây là bốn câu hỏi mà Bác luôn đặt ra trước khi cầm bút biết, dù đó là thơ, báo hay bút ký… Với tập sách này, đúng nghĩa Ánh sáng Hồ Chí Minh đã soi đường cho nhà giáo, cựu chiến binh Nguyễn Đình Xán để tác giả lựa chọn những gương mặt tiêu biểu và viết về ai cũng sắc nét, vừa sáng rõ chân dung, vừa gửi trọn niềm thương mến, trân trọng và tin yêu.
Tập sách Ánh sáng Hồ Chí Minh có thể được coi là nguồn tư liệu quý giá, xứng đáng xếp ngang hàng với những tập sách giá trị của các nhà nghiên cứu, phê bình văn học, các nhà khoa học về chuyên đề Học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, xứng đáng làm tư liệu giảng dạy cho giáo viên và tài liệu học tập cho học sinh. Cuốn sách là kết quả của sự lao động cần mẫn, kết tinh đức tính cẩn trọng, tỉ mỉ, trách nhiệm với trang viết và trách nhiệm với cuộc đời của một nhà giáo lão thành, của một cán bộ quản lý lâu năm trong ngành giáo dục và của một cựu chiến binh gương mẫu trong cuộc sống. Thật sự đáng trân trọng, thật sự đáng lưu tâm, nhất là trong bối cảnh hiện nay.
Đ.N.T
