Có những con đường đã hình thành, trải dài qua hàng ngàn năm lịch sử dân tộc. Con đường từ thuở những người tiền sử đi khai mở đất. Dòng giống Lạc Hồng đã khai sơn phá thạch từ thuở hồng hoang Mẹ dẫn đàn con Tiên lên rừng, Cha dẫn đàn con Rồng xuống biển.
Nhà thơ Hải Đường
Có những con đường trở thành huyền thoại: Đường Hồ Chí Minh sáng đỉnh Trường Sơn, Đường Hồ Chí Minh trên biển âm thầm vượt qua bão giông sóng cả đưa vũ khí vào Nam đánh giặc. Và biết bao nhiêu con đường in dấu những bàn chân người lính xung kích, những đoàn dân công chở gạo lên Điện Biên Phủ, những con đường như chiếc võng treo cao vượt đại ngàn xuyên gió xuyên mây, những con đường nâng bước đoàn quân qua bao trận đánh và đến đích ngày 30/4/1975.
Khi tôi viết những dòng này vẫn nghe âm vang bước chân những đoàn diễu binh diễu hành trên đường Lê Duẩn, trước Dinh Độc Lập, kỉ niệm tròn nửa thế kỉ miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông ta liền một dải. Những anh Giải phóng quân năm xưa “mũ tai bèo chân đất”, vào Dinh Độc Lập trên vai vòng lá ngụy trang “mang theo gió ba miền”, giờ đây đã là những cựu chiến binh mái tóc bạc phơ, hòa giọng hát trầm hùng cùng con cháu – bài hát Viết tiếp câu chuyện hòa bình.
Tháng 4 năm nay chúng ta kỉ niệm 51 năm Ngày đất nước thống nhất. Mừng ngày hội non sông trong một tâm thế mới, khi con đường Ba Mươi Tháng Tư đang được viết tiếp bởi những chương mới. Chương mới của Kỉ nguyên đất nước vươn mình được khởi đầu từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Chương mới của một nhiệm kì Quốc hội – nhiệm kì khóa XVI, kiện toàn bộ máy Nhà nước tinh, gọn, mạnh, xứng đáng là Nhà nước của Dân, do Dân, vì Dân, và đặc biệt là phải hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, để xây dựng bằng được một hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển.
Không phải ai cũng có thể mở đường. Chỉ những người dám nhìn xa, nghĩ lớn, dám tiên phong mới đủ bản lĩnh tạo dựng nên con đường lớn dẫn lối tương lai. Phải giữ vững thành quả cách mạng mà cha ông ta đã đổ bao máu xương mới giành được. Giờ đây thế giới đang thay đổi, biến động nhanh chóng, khó lường, phải chớp thời cơ, vượt qua thách thức. Cách tốt nhất không phải ngồi phán xét, đoán định, mà là kiến tạo tương lai. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV đã xác định con đường xây dựng đất nước từ nay đến giữa thế kỉ này trở thành một đất nước giàu mạnh, phồn vinh, hạnh phúc: “Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỉ nguyên mới của dân tộc; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.”
Loài người đã đi qua một phần tư thế kỉ XXI với những bước đi thần tốc, như có nhà khoa học hình dung rằng, thế giới đang bay. Câu nói khiến tôi nhớ tới câu thơ Xuân Diệu, rằng “cái bay không đợi cái trôi”. Trước tốc độ bay của sự biến chuyển của thế giới, biến chuyển của thời đại và biến chuyển của lịch sử, khi nhìn lại những chặng đường đã qua, có thể tự hào rằng, chúng ta không chỉ tiên phong mở đường mà còn tỉnh táo, dũng cảm sửa đường, không chỉ đứng vững, mà còn đang tiến bước đầy tự tin trên con đường phát triển.
Sau 40 năm đổi mới, quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, hệ thống chính trị ngày càng hoàn thiện, quốc phòng – an ninh được củng cố vững chắc, quan hệ đối ngoại ngày càng sâu rộng. Ngày nay tình hình thế giới vừa có nhiều thuận lợi, thời cơ lớn đan xen, vừa có những khó khăn, thách thức gay gắt, đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng trong một hình thái mới, tinh thần và ý chí mới. Những định hướng chiến lược được đề ra không chỉ là sự kế thừa, mà còn là sự phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mới. Đây là cơ sở để Đảng ta giữ vững bản chất cách mạng và khoa học, trung thành với những nguyên lí cốt lõi, đồng thời vận dụng linh hoạt, phát triển sáng tạo, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và yêu cầu của thời đại. Và muốn đi nhanh thì trước hết phải đi đúng bằng tri thức, tri thức là chìa khóa để mở cửa đi vào kho báu. Phải đi bằng khoa học, bằng công nghệ, bằng con người và hãy đi cùng nhau.
Tại Kì họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI, trong Hội trường Diên Hồng gợi lên bao ý nghĩ về mạch nguồn dân tộc, về hào khí Đông A, những quyết sách mới của cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất đang nỗ lực thể hiện tinh thần ấy. Luật pháp phải đi ra từ cuộc sống, từ tư tưởng “Dân là gốc”, tạo nền tảng pháp lí, thể chế và động lực chính sách để đất nước bước vào thời kì phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc, dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của toàn dân tộc. Mỗi quyết sách không chỉ cần đúng, mà phải “trúng” và “kịp thời”, bởi chậm một nhịp có thể đánh mất cả một cơ hội chiến lược. Đó chính là tinh thần hành động của thời đại mới, thời đại mà tốc độ, chất lượng và tầm nhìn quyết định vị thế của một quốc gia. Trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, việc lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm, tạo ra những đột phá chiến lược là yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm cao của toàn hệ thống chính trị.
Đi tiếp con đường lịch sử và trên đường “đi đến tận cùng Dân tộc” để hòa chung nhịp bước thời đại, không còn là những thử thách cân não trước mỗi chiến dịch, mỗi cuộc hành quân thần tốc xốc tới chiến trường, mà là những thử thách mới trên mặt trận kinh tế, khoa học – công nghệ, giáo dục, văn hóa, và quản trị quốc gia. Thần tốc, táo bạo hơn nữa, lúc này là giải phóng sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực, tạo dựng những động lực tăng trưởng mới, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững. Cùng với phát triển kinh tế, việc chăm lo đời sống nhân dân luôn được đặt ở vị trí trung tâm. Những chính sách an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, phát triển y tế, giáo dục, nhà ở… không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà còn là biểu hiện sinh động bản chất nhân văn của chế độ. Một nội dung đặc biệt quan trọng khác là tinh thần hòa hợp, hòa giải dân tộc, coi đó là nền tảng cho phát triển bền vững. Khi biết khép lại quá khứ, không quên nhưng không để hận thù chi phối, sẽ mở ra cơ hội đối thoại và xây dựng niềm tin. Tôn trọng khác biệt về quan điểm, văn hóa giúp cộng đồng đa dạng mạnh mẽ hơn. Người Việt Nam dù ở trong nước hay làm ăn, sinh sống ở nước ngoài hãy cùng nhau chia sẻ tương lai, cùng hợp tác, chia sẻ trách nhiệm, nuôi dưỡng khát vọng về một đất nước hòa bình, thịnh vượng.
Trên con đường hội nhập quốc tế sâu rộng, Việt Nam tiếp tục khẳng định mình là một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, một đối tác tin cậy, một người bạn chân thành. Từ một đất nước bị cô lập, đất nước đã thiết lập quan hệ ngoại giao với hầu hết các quốc gia trên thế giới, tham gia tích cực vào các tổ chức và diễn đàn quốc tế. Tính đến tháng 1/2026, khi Việt Nam – EU nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện, Việt Nam có 15 Đối tác Chiến lược toàn diện, trải rộng khắp châu Á, châu Âu, châu Mĩ. Câu nói nổi tiếng “Không có bạn bè vĩnh viễn, không có kẻ thù vĩnh viễn, chỉ có lợi ích quốc gia là vĩnh viễn” được cho là của Thủ tướng Anh Winston Churchill, gần đây được nhiều học giả nhắc tới là vì lẽ đó. Sức mạnh của một dân tộc không chỉ nằm ở nội lực, mà còn ở khả năng kết nối và hội nhập để đi đến tận biển cùng sông. Con đường đi tới, vì thế, không chỉ là con đường của riêng ta, mà còn là con đường của hòa bình, hợp tác và phát triển.
Tiếp nối con đường vinh quang ấy là tiếp nối một lí tưởng, lí tưởng về một nước Việt Nam “sánh vai cùng bầu bạn năm châu”, như điều mong mỏi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là một Việt Nam giàu mạnh về kinh tế, vững vàng về chính trị, phong phú về văn hóa, công bằng về xã hội và hạnh phúc trong từng gia đình, từng con người. Hơn bao giờ hết, thế hệ hôm nay cần ý thức sâu sắc trách nhiệm của mình trước lịch sử. Những gì cha ông đã giành được bằng máu xương cần được gìn giữ, phát huy và nâng lên một tầm cao mới. Đó không chỉ là bổn phận, mà còn là vinh dự, là hạnh phúc của mỗi người Việt Nam, nhất là lớp người trẻ tuổi đang viết tiếp tương lai đất nước. Tương lai mở sáng tự lòng người.
Hải Đường
Nguồn: Báo Văn Nghệ
