Bài học một đời – Truyện ngắn Mai Hoàng Hanh

(Vanchuongphuongnam.vn) – Hơn bảy mươi năm trước, ngày ấy, làng quê đang vào vụ gặt. Lúa chín vàng ngợp chân đê. Những thửa ruộng nối nhau như những tấm thảm óng dưới nắng. Từng đoàn người gánh lúa từ ngoài đồng về làng. Tiếng liềm lách cách, tiếng gọi nhau í ới, tiếng trẻ con chạy lon ton theo người lớn làm nên cái náo nức của một mùa no ấm.

Ảnh minh họa. Nguồn internet

Đêm! Gió heo may nằm im ngoài ban công. Hương hoa sữa giăng đầy ánh trăng thu. Căn nhà chìm vào yên tĩnh, chỉ còn kim đồng hồ nhích từng nhịp, tiếng mọt cọt kẹt gặm nhấm sự im lặng của thời gian. Bỗng từ căn phòng trên gác vọng xuống tiếng người đứt quãng:

– Mẹ ơi… con xin lỗi mẹ! Lần sau con không thế nữa…

Bà Thương choàng tỉnh. Bà ngồi dậy lắng nghe. Một lát, tiếng người lại vọng ra, khàn khàn, yếu ớt như tiếng người trong cơn mê. Bà vội lên gác. Ông Trường vẫn nằm đó, mắt nhắm nghiền, hai tay quờ quạng như muốn bấu víu một thứ gì đó.

– Ông! Ông làm sao thế?

Ông Trường giật mình tỉnh giấc, mồ hôi ướt trán. Bà Thương kéo chăn cho chồng, nhìn ông chằm chằm rồi hỏi:

– Lại mơ thấy mẹ à? Có chuyện gì ông giấu tôi phải không? Sao bao nhiêu năm rồi mà trong mơ ông vẫn xin lỗi mẹ?

Ông Trường quay mặt vào tường:

– Tôi có một món nợ với mẹ…

Ngoài ban công, gió heo may khẽ lay cành hoa sữa. Câu nói rơi vào đêm, nhẹ mà nặng như phiến đá.

***

Hơn bảy mươi năm trước, ngày ấy, làng quê đang vào vụ gặt. Lúa chín vàng ngợp chân đê. Những thửa ruộng nối nhau như những tấm thảm óng dưới nắng. Từng đoàn người gánh lúa từ ngoài đồng về làng. Tiếng liềm lách cách, tiếng gọi nhau í ới, tiếng trẻ con chạy lon ton theo người lớn làm nên cái náo nức của một mùa no ấm.

Trường khi ấy còn nhỏ. Thấy cha mẹ ngày nào cũng quần quật ngoài đồng, cậu cũng đòi theo. Cái liềm trong tay còn vụng về, đôi chân bé xíu cứ chạy lăng xăng bên những gốc rạ. Cha bảo về, cậu không chịu. Mẹ bảo tránh ra kẻo đứt chân, cậu vẫn cứ tíu tít:

– Con làm được mà!

Buổi chiều hôm ấy, trời đang nắng chang chang thì gió bỗng nổi lên. Một đám mây đen từ phía cuối đồng ùn ùn kéo tới. Người lớn cuống cuồng thu gom lúa, trẻ con thi nhau chạy về trước.

Rồi mưa đổ xuống. Một trận mưa bất ngờ, ào ào như trút cả bầu trời xuống cánh đồng. Sân thóc chưa kịp che chắn bị mưa xối ướt. Bao công sức của cả vụ gặt đứng trước nguy cơ mất trắng. Trong nhà, Khanh – em trai Trường – vẫn ngủ li bì. Mẹ gọi:

– Khanh! Dậy con!

Không thấy động tĩnh. Cha gọi thêm lần nữa. Khanh vẫn ngủ. Trường nhìn đống thóc ngoài sân, nhìn cha mẹ mặt mày thất thần. Cái bực tức của một đứa trẻ bỗng bùng lên. Cậu chạy đến, cầm cán chổi vụt vào đầu em. Khanh choàng tỉnh, ôm đầu khóc nức nở.

Mẹ chạy lại:

– Trường! Sao con đánh em đau vậy?

Rồi bà vừa xót con vừa trách:

– U là mẹ nó mà u có đánh nó như thế đâu!

Trường buột miệng:

– Tại u đẻ nó ra nên u mới không dám đánh!

Câu nói vừa dứt, căn nhà im bặt. Ngoài sân, mưa vẫn trút xuống. Trường nhìn mẹ. Bà không nói gì. Chỉ một thoáng thôi, cậu bé đã hiểu mình vừa nói một điều không nên nói. Cậu cúi gằm mặt, hai tay khoanh trước ngực. Mẹ bảo:

– Nằm xuống!

Trường nằm sấp. Chiếc roi tre trong tay mẹ vụt xuống. Một roi. Rồi thêm một roi nữa.

– Lần sau con không được nóng nảy như thế!

Trường mím môi chịu đòn. Cậu không khóc. Nhưng đến roi cuối cùng, cậu nghe thấy giọng mẹ đã nghèn nghẹn.

Đêm ấy, sau khi mọi người ngủ, Trường nằm trên chiếc chõng tre, mắt mở thao láo nhìn lên mái nhà. Cậu nghe tiếng mẹ ho ngoài gian bếp. Tiếng bước chân quện vào tiếng thở dài. Cậu muốn chạy ra xin lỗi. Nhưng một đứa trẻ chưa đầy mười tuổi khi ấy không biết phải nói thế nào với mẹ. Sáng hôm sau, câu chuyện tưởng như đã trôi qua cùng một ngày mưa. Chỉ có điều, nó không trôi qua mà mắc lại trong trái tim bé nhỏ.

***

Ông Trường nay đã ngoài tám mươi. Một đời người đủ dài để những cánh đồng năm xưa thành phố xá, những mái nhà rạ thành nhà tầng, những người từng gánh lúa cùng ông lần lượt đi xa. Ông từng đi qua chiến tranh. Từng bị địch bắt, giam cầm ở nhà tù Phú Quốc. Từng nếm đủ những đòn roi và những tháng ngày khắc nghiệt mà người ta tưởng chỉ cần sống sót trở về đã là một chiến thắng. Ông đã trở về bình thản, gan góc. Những vết thương trên cơ thể rồi cũng liền da. Những cơn đau rồi cũng lùi vào quá khứ. Chỉ có một câu nói thì không chịu cũ.

Ngày giỗ mẹ, con cháu quây quần bên bàn thờ. Trong làn khói hương bảng lảng, ông Trường kể lại chuyện năm xưa. Đến đoạn mình cầm cán chổi đánh em, mọi người còn cười. Nhưng khi kể đến câu nói với mẹ, giọng ông chợt chùng xuống, đưa tay lau vội nước mắt.

– Đó là lần đầu tiên… cũng là lần duy nhất ông làm mẹ buồn.

Căn phòng lặng đi. Đứa cháu ngoại đang ngồi trong lòng ông ngước lên:

– Sao ông nhớ lâu thế?

Ông Trường đưa bàn tay già nua vuốt nhẹ mái tóc nó.

– Vì có những chuyện càng xa càng quên. Nhưng cũng có những chuyện càng xa càng nhớ. Ông quên nhiều trận đòn của kẻ thù rồi. Quên cả những ngày tháng ở nhà tù. Nhưng ông không quên được câu nói ấy.

– Mẹ đã theo mây trắng về trời lâu rồi. Ông đừng tự trách mình nữa – bà Thương an ủi.

Ông Trường tức tưởi:

– Giá ngày ấy tôi biết xin lỗi…

Không ai nói gì. Bà Thương nhìn chồng đầy cảm thông. Ông vẫn ngồi đó, mắt hướng lên di ảnh mẹ, nghẹn ngào:

– Bà biết không, cả đời tôi học được nhiều điều. Học cách chịu đựng. Học cách đứng dậy. Học cách tha thứ. Nhưng bài học nhớ đời nhất… lại là bài học từ một câu nói với mẹ.

Ông Trường chết lặng. Bài học ấy, ông mang theo suốt một đời. Ngoài kia, gió chuyển mình, hương hoa sữa dìu dịu thoảng qua.

M.H.H