Đánh mất – Tản văn của Nguyễn Đúp Sật

(Vanchuongphuongnam.vn) – Có những sự phụ bạc không đi kèm tiếng cãi vã, không có kẻ thứ ba hay những cú tát nảy lửa trong một chiều giông bão. Sự phụ bạc tàn nhẫn nhất là khi một người tự nguyện đem trọn tuổi trẻ, xương máu và lòng tin của mình để kê chân cho người kia bước lên đài cao, để rồi khi đứng trên đỉnh vinh quang, kẻ ấy nhẹ nhàng buông tay như gạt đi một giọt sương đọng trên vạt áo…

Ảnh minh họa. Nguồn internet

Đó là câu chuyện về câu nói quen thuộc: “Cùng nhau vượt qua sóng gió, nhưng chẳng thể bên nhau ngày mưa tan.”

Khi chị cưới anh, tài sản lớn nhất của hai người chỉ là chiếc xe máy cũ kêu bành bạch mỗi khi lên dốc và một căn phòng trọ chật hẹp nồng nặc mùi ẩm mốc ở mép thành phố. Anh khi ấy là một gã gàn dở mang hoài hoạ lớn, ngày đêm vục mặt vào những bản vẽ thiết kế không ai mua, bàn tay lúc nào cũng lem luốc mực in và than chì. Còn chị, một cô gái tỉnh lẻ từng có nhan sắc đằm thắm, đã gạt bỏ mọi lời khuyên ngăn của gia đình để chọn đi bên anh.

Những ngày tháng ấy, cái nghèo cào xé từng bữa ăn. Chị nhẫn nại đi làm từ sáu giờ sáng ở một xưởng may công nghiệp, tối về lại cặm cụi nhận thêm đồ gia công để thức đến hai, ba giờ đêm. Bàn tay chị-vốn mềm mại thời con gái-dần trở nên thô ráp, những đầu ngón tay chai sạn vì kim khâu và hóa chất tẩy rửa.

Tôi vẫn nhớ như in hình ảnh chị gom góp từng tờ tiền lẻ vuốt thẳng thớm, cẩn thận nhét vào chiếc hộp sắt nhỏ đặt dưới chân giường để anh có tiền đi in hồ sơ, tiền mua bộ quần áo tử tế đi gặp đối tác. Có những ngày đông rét mướt, chị chỉ ăn gạt qua bát cơm nguội chan nước tương, nhường miếng thịt ít ỏi trong tô cho anh và mỉm cười bảo: “Anh ăn đi để có sức làm việc lớn. Em dạo này đang giảm cân.”

Anh nắm lấy đôi bàn tay gầy gộc, chít đầy vệt nứt nẻ vì rét của chị, mắt rấn rấn nước thề thốt: “Cuộc đời này anh nợ em tất cả. Sau này công danh thành đạt, anh sẽ bù đắp cho em một đời vinh hoa, không để em phải chịu một giọt mồ hôi nào nữa.”

Chị tin. Người phụ nữ khi đã yêu thì tin tưởng một cách ngây thơ và tột cùng như thế. Chị coi thành công của anh là lý tưởng của đời mình, coi sự mệt mỏi của bản thân là cái giá hoàn toàn xứng đáng để đánh đổi lấy tương lai của cả hai.

Mười lăm năm trôi qua. Những đêm thức trắng và nỗi lo gánh nặng cơm áo gạo tiền đã rút cạn tuổi xuân của chị. Ở tuổi ngoài bốn mươi, lưng chị bắt đầu còng nhẹ, da mặt sạm đi vì những vệt nám dai dẳng, và đôi bàn tay gầy guộc cằn cỗi như nhánh cây khô mùa trút lá. Nhưng đáp lại sự hy sinh đó, công ty của anh lớn mạnh rực rỡ. Anh trở thành một doanh nhân lịch lãm, đi xe sang, mặc những bộ vest xa xỉ được cắt may riêng, xuất hiện trên các trang báo với hình ảnh một người đàn ông thành đạt và bản lĩnh.

Chỉ có một thứ đổi thay mà chị không ngờ tới: căn biệt thự rộng lớn, lộng lẫy mà anh mua sau này chưa bao giờ mang lại hơi ấm của một ngôi nhà.

Anh bắt đầu về muộn hơn. Những bữa cơm chị nấu cầu kỳ nằm lạnh ngắt trên bàn ăn cẩm thạch sang trọng. Anh không còn nhìn thẳng vào mắt chị như ngày xưa. Mỗi lần nhìn chị khoác trên mình chiếc áo quần giản dị, cũ kỹ do thói quen tiết kiệm đã ăn sâu vào máu, ánh mắt anh không còn sự biết ơn hay xót xa, mà thay vào đó là một sự ngượng ngạo, né tránh kín đáo.

Sự phụ bạc không đến như một cơn địa chấn. Nó len lỏi như độc tố ngấm dần từng ngày. Anh bắt đầu xấu hổ khi chị xuất hiện tại các buổi tiệc của công ty. Anh ngầm yêu cầu chị ở nhà, với lý do “để em nghỉ ngơi cho khỏe”, nhưng chị thừa hiểu, bên cạnh một doanh nhân bóng bẩy, chị giống như một vết sần sùi kém nốt. Sự chân thật, chất phác và vết dấu gian lao trên gương mặt chị trở thành một thứ “di sản nghèo khó” mà anh muốn che giấu.

Và điều gì đến cũng phải đến. Một buổi chiều mưa rơi rả rích, anh đặt lên bàn trang điểm của chị một tờ giấy ly hôn đã ký sẵn.

Không có trận ghen tuông ầm ĩ. Không có tiếng gào khóc trách móc. Căn phòng im lặng đến mức nghe rõ từng tiếng giọt mưa đập vào cửa kính. Anh ngồi đối diện chị, giữ nguyên vẻ điềm tĩnh của một doanh nhân đang đàm phán một hợp đồng: “Chúng ta không còn tiếng nói chung nữa. Em quá cũ kỹ so với thế giới của anh hiện tại. Anh sẽ để lại cho em căn nhà này và một khoản tiền đủ để em sống tốt cả đời. Xem như… anh đền bù cho tuổi xuân của em.”

“Đền bù…”

Chị lặp lại hai từ ấy, âm thanh méo xệch và chát đắng trong khoang miệng. Người ta có thể dùng tiền để đền bù một món hàng bị hỏng, đền bù một bản hợp đồng vỡ nợ, nhưng làm sao đền bù được mười lăm năm thức trắng đêm vá từng chiếc áo? Làm sao mua lại được đôi bàn tay mịn màng thời con gái đã dốc cạn kiệt cho những gánh nặng của anh? Làm sao bù đắp được sự tin tưởng tuyệt đối mà chị đã trao trọn cho một người, để rồi nhận lại một cái hất tay tàn nhẫn khi người đó đã đứng ở đỉnh cao?

Chị không lấy một đồng tiền đền bù nào từ anh. Chị xách chiếc vali nhựa cũ kỹ-chiếc vali ngày xưa cùng anh đi thuê căn phòng trọ đầu tiên-và bước ra khỏi căn biệt thự lạnh lẽo.

Tôi gặp lại chị trong một quán trà nhỏ ở góc phố. Dưới ánh đèn vàng nhạt, trông chị gầy guộc và nhỏ thó. Chị đưa đôi bàn tay chai sạn nâng tách trà nóng, những ngón tay gầy run run. Chị không khóc, nhưng đôi mắt chị là một khoảng trống hoác, thăm thẳm và kiệt cùng hy vọng.

Chị bảo với tôi, điều đau đớn nhất không phải là việc anh có người phụ nữ khác trẻ trung, xinh đẹp hơn. Điều đau đớn nhất là chị nhận ra người đàn ông mà chị từng yêu, từng dành cả sống lưng để nâng đỡ, thực chất đã chết từ cái ngày anh chạm tay vào vinh quang. Kẻ đang đứng trước mặt chị hôm nay chỉ là một cái vỏ bọc hào nhoáng nhưng tàn nhẫn, một kẻ đã bán đi tình nghĩa tào khang để đổi lấy những thứ phù hoa nông cạn.

Cuộc đời này thật kỳ lạ và cay đắng. Có những người sẵn sàng cùng bạn chia nhau một ổ bánh mì đắng chát trong cơn mưa rào, nhưng khi có được cả một đại tiệc sang trọng, họ lại không muốn bạn ngồi chung bàn. Họ quên mất rằng, nếu không có những ngày đói giàn giụa và đôi bàn tay gầy gộc kia che chắn gió lùa, họ đã chẳng thể sống sót để nhìn thấy ngày nắng nở.

Sự phụ bạc của kẻ thành đạt không chỉ bẻ gãy một trái tim, mà nó hủy hoại niềm tin của con người vào sự chân thành. Nó khiến người ta chua chát nhận ra: trên thế gian này, lòng trung thành và sự hy sinh đôi khi không phải là tấm vé đảm bảo cho một kết thúc có hậu, mà lại là thứ vũ khí dâng tận tay kẻ khác để họ quay lại đâm trúng ngực mình.

Chị bước đi trong chiều muộn, chiếc bóng gầy gộc đổ dài trên mặt đường ướt nhẹp. Mưa vẫn rơi, lạnh ngắt và tê tái. Chị đã mất đi tuổi trẻ, mất đi một người chồng, mất đi cả ước mơ một đời. Nhưng trong cái đắng chát kiệt cùng ấy, tôi biết, ít nhất chị vẫn giữ lại được thứ quý giá nhất mà kẻ phụ bạc kia đã vĩnh viễn đánh mất một tâm hồn nguyên vẹn sự tử tế, chưa bao giờ biết phản bội ai.

N.Đ.S