Bạn ở công viên – Tản văn của Trần Danh Thùy

(Vanchuongphuongnam.vn) – Tôi cư ngụ ở một chung cư có hình giống chữ L”mềm mại” gồm 18 tầng nổi và 2 tầng hầm. Chung cư này nhỏ thôi nhưng nó lại có một công viên với những hàng cau kiểng Malaysia xen lẫn với những cây hoa sứ Nhật Bản và những mảng cỏ Singapore xanh nhỏ, trải rộng theo chiều dài phía trước mặt tiền của chung cư khiến cho toàn thể chung cư có cái view hình chữ nhật cũng dễ thương: một sự bao bọc lẫn nhau giữa những tầng lầu màu xanh thẳm và một mảng những xanh, vàng, đỏ… của cây cỏ, hoa lá… dưới chân chúng.

Công viên nơi chung cư. Ảnh tác giả cung cấp

Theo “lịch” sinh hoạt hàng ngày, gần như chiều nào tôi cũng đưa người bạn đời của tôi từ hầm để xe ra tới công viên để tiễn cô-giáo-nhà-tôi đến trường. Khi hoàn thành nhiệm vụ chẳng ai giao này, tôi sẽ tạt vào công viên để “họp mặt” với mấy ông bạn già hàng xóm của tôi. Chúng tôi, tứ “lão tướng”- Thanh, Hải, Nhiễm và tôi – xuất thân tứ xứ, không biết từ lúc nào và bằng cách nào, “quen” nhau và nhanh chóng thân nhau.

Thanh, người cao gầy, qua những câu chuyện kể, chắc là một “nguyên” cán bộ hưu trí cấp cao “chót vót” của một sân bay quốc tế của một thành phố lớn của miền Trung nhưng đang ở Saigon để dưỡng bệnh vì vừa qua một cuộc giải phẩu “thập tử nhất sinh” ở quê nhà. Hơn 30 năm làm việc trong ngành hàng không, qua những gì Thanh kể, tôi nghĩ “hắn” đã bay và đáp xuống khoảng 70% phi trường lớn nhất của thế giới.

Nhiễm, người thấp đậm, về Việt Nam chơi với con cháu từ một thành phố ít người Việt của một tiểu bang Trung Mỹ, Hoa Kỳ. Đã 72 tuổi, nhưng Nhiễm vẫn ăn nói nhỏ nhẹ theo cái kiểu đàn ông miền Bắc di cư. Sau khi học tập cải tạo về, “nguyên” trung úy của chế độ Saigon cũ được di dân sang Mỹ năm 92. Gần 30 năm sống ở xứ sở Cờ Hoa, thế mà, như Nhiễm “thành thật khai báo”, chưa đến New York lần nào.

Ngược lại, Hải cao to, ăn nói bỗ bã, một “cựu” nghĩa vụ quân sự, từng tham gia chiến trường K phục viên “toàn mạng”. Theo Hải, “hắn” đã từng học ở Bách khoa Phú Thọ. Sau 75, “hắn” trúng tuyển nghĩa vụ và có cuộc đời binh nghiệp nhiều năm. Sau khi giải ngũ, Hải trở thành một công nhân cơ khí lành nghề cho đến ngày hưu trí.

Và tôi, một thầy-giáo-quèn-chưa-chịu-về-hưu, đang ngồi viết những dòng chữ này.

Cố nhiên không phải chiều nào, tứ-lão-tướng chúng tôi cũng bảo đảm sĩ số. Họa hoằn lắm mới có mặt đầy đủ, chứ thường thường thì chỉ đạt tỷ lệ từ 50 đến 75% “nhân sự cơ hữu”. Tôi nói cơ hữu vì thỉnh thoảng cũng có lác đác vài “bạn” già có, trẻ có, thỉnh thoảng chiều chiều ra ngồi ghế đá công viên hóng mát, thấy chúng tôi trò chuyện râm ran, vui vẻ cũng ghé vào đóng góp một vài câu. Câu thôi chứ chưa phải là câu chuyện.

Còn những câu chuyện mà chúng tôi thường hàn huyên tâm sự chủ yếu là những ký ức về nghề nghiệp, về công việc chúng tôi đã làm trong thời gian công tác đã qua với những hoài niệm về những đóng góp cho xã hội, nhất là những việc mỗi người nghĩ rằng mình đã giúp ích cho cộng đồng… Có lẽ do “tính quy hoạch” này của những câu chuyện mà chúng tôi thường đàm đạo đã khiến cho chúng tôi thân nhau.

Ngoài việc chiều chiều ra ngồi ghế đá công viên “bù khú” với nhau như thế, chúng tôi còn có một sinh hoạt “ngoại khóa” hấp dẫn khác: Nếu không có gì thay đổi đột xuất, chúng tôi sẽ cùng nhau đi ăn sáng và uống cà phê vào mỗi sáng Chủ nhật hàng tuần. Và mỗi tuần, một địa chỉ.

Có thể nói, không biết các bạn-công-viên của tôi thế nào, chứ từ nhỏ đến lớn, từ xưa đến nay, tôi chỉ có bạn học và bạn đồng nghiệp. Giờ đây, tôi còn có bạn… láng giềng.

Bạn học thì gặp nhau ở trường mỗi ngày. Bạn đồng nghiệp thì cũng gặp ở trường hay ở công sở mỗi ngày. Còn bạn láng giềng thì lại gặp ở… công viên mỗi ngày. Ở trường để học tập, để dạy học, để làm việc lúc còn trẻ. Còn ở công viên là để nói về những gì đã được học và làm việc khi không còn trẻ nữa.

Ở trường hay ở công sở đều có những giới-hạn-không-gian của nó. Còn ở công viên thì không. Đó là một không- gian-mở sau những không-gian-kín. Không gian dành cho những người bạn cao tuổi đang hưởng thụ cuộc sống vì đã cơ bản trả được “nợ đời”.

Tôi, có thể cả chúng tôi đang enjoy tình bạn của những “bác láng giềng”. Có nhiều hôm, lúc ra công viên trễ, tôi “phát hiện” có một người, hoặc hai người…ra sớm hơn, có vẻ như đang trông ngóng những người còn lại. Ánh mắt đợi chờ xanh như cỏ tươi trải khắp công viên …

T.D.T