(Vanchuongphuongnam.vn) – Lan vội gọi điện thoại cho Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Nguyễn Hùng và lãnh đạo xã Phương Tiến để báo cáo tình hình. Không đợi lãnh đạo đến nơi, Lan cùng với Thành – một trong những hộ gia đình sinh sống nơi cửa rừng Tây Côn Lĩnh và người dân quanh đó cùng đi nhanh về phía đỉnh Hai Nghìn, nơi mà người dân vẫn thường gọi “bầu ngực của Tây Côn Lĩnh”.
Nhà văn Vừ Thị Mai Hương
Hai giờ sáng, khi ánh bình minh còn chưa thức giấc, chuông điện thoại của kiểm lâm viên Trương Thị Lan bỗng kêu vang. Lan giật mình, cầm máy.
– Chị Lan ơi! Hình như cháy rừng, em thấy hình như có khói bốc lên trên đỉnh Hai Nghìn. – Giọng của Thành hốt hoảng, lo lắng nói trong điện thoại.
Lan vội vàng chạy ra phía chòi quan sát, trong lòng thấp thỏm cầu mong sao thông tin của người dân trên đó báo về là sai.
Nhưng không. Trong màn đêm, dưới ánh trăng mờ mờ, một cột khói đang bốc lên. Bằng kinh nghiệm của người quản rừng, Lan biết đã có sự cố xảy ra với rừng, nơi đơn vị cô quản lý.
Lan vội gọi điện thoại cho Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Nguyễn Hùng và lãnh đạo xã Phương Tiến để báo cáo tình hình. Không đợi lãnh đạo đến nơi, Lan cùng với Thành – một trong những hộ gia đình sinh sống nơi cửa rừng Tây Côn Lĩnh và người dân quanh đó cùng đi nhanh về phía đỉnh Hai Nghìn, nơi mà người dân vẫn thường gọi “bầu ngực của Tây Côn Lĩnh”.
Gọi là “bầu ngực của Tây Côn Lĩnh” bởi ở sườn núi này, nơi gần tới đỉnh cao nhất của dãy núi Tây Côn Lĩnh, bốn mùa hoa nở. Quanh năm măng trúc, nấm hương, thảo quả và một số loại rau rừng chẳng ai trồng mà cứ thế mọc lên. Chính vì vậy, rừng nơi đây không chỉ giữ đất, giữ nước, che nắng, chắn lũ. Mà rừng còn là nơi cung cấp cho người dân những sản vật, nguồn nguyên liệu hỗ trợ cho đời sống sinh hoạt, đặc biệt là vào những ngày giáp hạt.
Lửa là kẻ thù của rừng, là sự lo lắng của những người làm ngành Kiểm Lâm, là nỗi sợ hãi của những người dân sinh sống nơi cửa rừng. Để giữ màu xanh cho những cánh rừng, không kể trời nắng hay mưa, mùa đông hay mùa hè, Lan luôn cùng với đồng nghiệp của mình triển khai những đợt tuần tra, tuyên truyền về công tác bảo vệ và phòng, chống cháy rừng. Năm nay thời tiết khắc nghiệt, đã gần ba tháng không có một đợt mưa nào, những dòng suối trong rừng cũng cạn khô vì hạn hán. Mấy ngày qua, đêm nào Lan cũng mong cho trời mưa. Vậy mà, trời vẫn không có mưa. Đêm nay, những đợt gió hanh hao ào ào thổi qua dãy núi, mang theo hơi nóng của mùa hè. Và, cái sự lo lắng nhất của người kiểm lâm, cái điều không ai mong đợi ấy, đã xảy ra.
Trước mắt Lan, những ngọn lửa đỏ rực trong đêm đang bốc cháy.
– Thành ơi！Em và bác trưởng thôn cùng mọi người ở bên này mở đường băng cản lửa, không để cho lửa bén tới làng và đợi mọi người lên hỗ trợ. Còn chị và Toan, Trung sẽ lên trên kia. – Vừa nói, Lan vừa chạy về hướng Phương Tiến. Gió thốc qua khiến những ngọn lửa bốc cao, lan nhanh về phía khu rừng phòng hộ.
Địa hình hiểm trở, núi đá nhấp nhô. Hàng ngày đi tuần tra, đôi khi phải lựa chỗ đặt chân, vì nếu không cẩn thận có thể ngã xuống vực hoặc bị rắn, rết, vắt cắn. Vậy mà, giờ Lan chạy băng qua mọi địa hình, hướng về tuyến đầu, phát đường băng cản lửa trong đêm.
Nhận được tin báo của Lan, Hạt Kiểm lâm cùng chính quyền địa phương đã kịp thời huy động các lực lượng tham gia dập lửa cứu rừng. Nhưng, giữa cái nắng nóng của mùa hè, cái gió lồng lộng của núi rừng, ngọn lửa vẫn không ngừng bốc cháy.
Lửa kéo dài, lan rộng. Lửa thiêu rụi những thảm cỏ, những thân cây, những nhánh lan rừng đang toả hương đêm và cả những chú chim non vẫn còn đang say giấc ngủ dưới đôi cánh của mẹ. Lửa cuốn theo khói, cuốn theo những cánh chim rừng và cuốn theo cả tiếng muông thú đang hú gọi nhau để chạy tìm nơi trú ẩn. Nhưng, lửa không ngăn được bước chân Lan và những người bảo vệ rừng. Mọi người tận dụng những khe nước còn sót lại trong rừng để dập lửa, những cành cây tươi để dập lửa… và không ngưng tay mở đường băng cản lửa. Bằng sự quyết tâm, ý chí và nghị lực. Bảy giờ tối, ngọn lửa trên đỉnh Hai Nghìn đã được dập tắt.
Mọi người lặng lẽ. Nặng trĩu đôi vai. Xuống núi…
***
Bình minh dịu nhẹ. Lan mở mắt nhìn xung quanh, mênh mông một khoảng rừng trống. Khi nhìn sang bên cạnh, cô bất ngờ vì thấy đồng đội của mình cũng ở đây. Khuôn mặt của Khiên đen thui. Nhìn vừa thương, vừa buồn cười.
– Khiên, dậy đi em! – Lan lay nhẹ tay Khiên.
– Dậy đi, dậy đi. Một ngày mới bắt đầu rồi đấy! – Vừa nói Lan vừa lay mạnh hơn, nhằm đánh thức Khiên tỉnh giấc.
Khiên từ từ mở mắt.
– Khiên, em có sao không? – Nhìn vào mắt Khiên, giọng Lan lo lắng hỏi.
– Em đau quá. – Giọng Khiên yếu ớt. Một giọt lệ khẽ rơi ra nơi khoé mắt.
– Cố gắng lên, đồng đội của tôi. – Vừa nói, Lan vừa nhẹ nhàng đưa tay lên lau giọt nước mắt đang lăn dài, chảy xuống nơi thái dương của người em, người đồng đội mình.
– Em thấy nóng và khát nước quá. – Khiên thì thào.
– Chị cũng thế. Đêm qua, khi dập lửa, chị em mình đã bị lửa thiêu. Em có nhớ không?
– Em có nhớ. Giờ chị có thể bước đi được không? Mình đi tìm nước.
– Chân chị đau lắm. Lửa đã thiêu cháy đôi chân của chị.
– Em cũng vậy. Lửa đã thiêu cháy cả người em, đôi chân em và cả khuôn mặt em nữa.
Nghĩ ngợi một lúc, Khiên nói tiếp:
– Hay là, chị em mình bay đi! Chị có thể ngồi lên đám mây trắng kia, còn em sẽ ngồi ở đám mây xanh. – Khiên chỉ tay lên bầu trời và nở nụ cười nhẹ nhàng, hồn nhiên để lộ hàm răng trắng đều tăm tắp.
– Nhưng Khiên ơi! Chị nhớ nhà quá. – Giọng Lan nghẹn ngào muốn khóc.
Khiên đưa mắt nhìn đôi bàn tay và đôi chân của mình, giọng chùng xuống thì thầm như đang nói chỉ cho riêng mình nghe:
– Nhưng phải làm sao? Còn có lựa chọn nào khác không? có ai không muốn được sống và cống hiến cơ chứ? có ai không muốn được trở về nhà?… – Nước mắt Khiên bỗng rơi xuống đôi bàn tay cháy đen vì lửa.
Bỗng Khiên ngẩng lên nhìn Lan, giọng dứt khoát:
– Mình cố lên, chị Lan nhé！Chắc chị cũng khát khô cổ họng rồi.
– Ừ! Vậy mình đi. Giờ chị em mình đã trở thành những linh hồn ở dãy Tây Côn Lĩnh này rồi. – Lan mỉm cười, như muốn an ủi Khiên, và cả chính mình.
Linh hồn Lan và Khiên cùng bay qua sườn núi, hướng về nơi đầu nguồn của dòng suối Nà Mạ.
Trước đây, khi còn sống, còn công tác ở Hạt Kiểm lâm, trong những hành trình đi tuần tra bảo vệ rừng, thỉnh thoảng Lan và Khiên cùng các đồng nghiệp vẫn thường tới đó lấy nước uống cho qua cơn khát. Giờ đây, dòng suối mát lành lại giúp họ xoa dịu đi cơn khát, xoa dịu nỗi đau đớn trên da thịt do bị bỏng bởi những ngọn lửa hung bạo.
Ngồi bên dòng suối, giọng Lan lại nghẹn ngào muốn khóc:
– Khiên này! Em có nhớ nhà không? Chị muốn về nhà quá. Chị thấy Toan, Trung, Thành và cả Hạt trưởng Nguyễn Hùng nữa đang cáng chị em mình xuống núi.- Vâng! Em cũng thế. Em cũng muốn về nhà.
– Chị nghe thấy tiếng như mọi người đang gọi chị em mình ấy Khiên ạ. – Lan phấn chấn đứng lên.
– Hay chị về nhà đi.
– Chị, em mình về thì ai canh rừng? Nhỡ rừng lại cháy thì sao? Hay là, em về đi. Chị ở lại.
– Không. Chị về đi. Em ở lại.
– Không. Khiên ạ. Em hãy về trước đi. Bố, mẹ em đều đã cao tuổi rồi. Vợ và con em nữa. Nếu như em không về, mọi người sẽ nhớ và thương em.
– Còn chị thì sao? Bố, mẹ chị cũng đã cao tuổi rồi. Chồng và con chị nữa. Mọi người cũng sẽ nhớ và thương chị.
Hai chị em đều bỗng thấy lòng mình chùng xuống, sống mũi cay cay.
Lan nhớ da diết đôi vòng tay yêu thương và ánh mắt trìu mến của mẹ. Cô ước, giá như có thể được về và nằm vào lòng mẹ, để lại được nghe những lời hát ru của mẹ, như thuở còn thơ:
Mẹ kính yêu của con. Rừng còn chảy máu, nhiều sự hiểm nguy vẫn còn hiện diện ở đây. Và giờ, con không thể trở về với mẹ như những lần trở về sau những đợt tuần rừng giống như ngày xưa được nữa. Mẹ đừng khóc nhiều, mẹ nhé!
Bố kính yêu của con. Người thầy, người bạn lớn của con ơi! Sao chỉ một đêm không gặp mà tóc bố lại bạc nhiều đến thế! Bố đừng đau buồn thế nữa, bố nhé! Bố có còn nhớ không, trước đây khi con nhận quyết định đi làm, bố đã từng nói: “Hạnh phúc đẹp nhất là khi được cho đi…”. Vì vậy, bố đừng buồn khi vắng bóng con ở nhà, hãy cứ xem như con đang đi công tác vậy. Con sẽ luôn ghi nhớ những lời dạy, những đạo lý mà bố đã nói và sẽ luôn mang theo nó trên hành trình đến với một thế giới mới.
Cu Bi – bé Khánh yêu thương của mẹ. Giờ đây, mẹ không còn ở bên cạnh chăm sóc cho con được nữa rồi, con hãy tự chăm sóc bản thân mình nhé. Mẹ sẽ mãi luôn ở bên cạnh dõi theo từng bước trưởng thành của con.
Anh yêu thương – chồng yêu quý của em ơi! Anh hãy thay em chăm sóc bố, mẹ và con anh nhé. Đừng buồn và đừng khóc, đừng thương và đừng nhớ em nhiều. Cuộc đời mỗi người đều có số phận, em xin lỗi vì đã lựa chọn con đường sự nghiệp của riêng mình, mà không cùng anh đi hết trọn cuộc đời. Xin anh hãy hiểu, khi đứng trước khó khăn, nếu như ai cũng từ chối khó khăn, ai cũng lựa chọn ấm êm thì ai sẽ như Khiên, như các đồng chí, đồng đội của em lao vào hiểm nguy chiến đấu với lâm tặc để phải hy sinh xương máu! Ai sẽ như Khiên lao vào biển lửa để cứu những cánh rừng!…
Khiên nhìn Lan:
– Chị Lan, chị đang khóc đấy à?
– Chị vừa mới về nhà đấy, nhưng mọi người hình như không nhìn thấy chị và hình như cũng không nghe thấy được chị nói. Chị đã ngồi bên cạnh mẹ, cố đưa tay ra để cầm đôi bàn tay của mẹ mà không có với tới được. Chị muốn được thơm lên má cu Bi, nhưng chị không thể lại gần con của chị được. Trước mắt chị khi đó, chỉ là một khoảng trắng chia cắt giữa chị với cu Bi, cũng như chị với mọi người. Chị thương mẹ. Mẹ chị khóc nhiều quá, Khiên ạ! – Giọng Lan đứt quãng, đau buồn. Mái tóc dài của Lan bay loà xoà trong gió, có vài sợi dừng lại nơi gò má, khoé mắt, hoà cùng những giọt lệ đang tuôn rơi.
– Sao chị đêm qua lại chạy lên tuyến đầu dập lửa? – Khiên tò mò hỏi.
– Chắc chị cũng như em thôi – yêu nghề Kiểm lâm. Ngoài ra, người dân tộc Dao của chị quý rừng lắm. Cứ mỗi dịp đầu xuân năm mới, cả bản người Dao chị lại tổ chức lễ cúng rừng. Theo quan niệm của người Dao, rừng như người mẹ nuôi sống con người và con người phải có trách nhiệm bảo vệ rừng… Còn với chị, cây là lá phổi của rừng, còn rừng như là lá phổi của chị. Chị không thể chịu đựng được khi nhìn thấy rừng bị mất đi. Gần mười lăm năm gắn bó với rừng, mười lăm năm được nhìn thấy bao nhiêu chồi xanh nảy mầm thành cây, mười lăm năm được nhìn thấy bao nhiêu loài động vật sinh trưởng và phát triển. Đó là nguồn động lực, là niềm vui, niềm hạnh phúc trong cuộc sống của chị. – Giọng Lan xa xăm.
Lan nói tiếp:
– À! Em còn nhớ chú Voọc mũi hếch có một bên tai bị cụt không Khiên? Tuần trước đi tuần rừng chị nhìn thấy nó xuất hiện cùng với một đàn con rồi đấy.
Cứ nói về rừng là Lan lại thấy phấn chấn, rộn ràng hẳn lên. Ở mảnh đất Phong Quang và Tây Côn Lĩnh này có cánh rừng nào, đỉnh núi nào mà Lan chưa đặt chân tới. Nơi nào cô cũng đi. Đặc biệt là những nơi có nhiều cây gỗ quý, nhiều động vật quý hiếm thì cô lại càng phải lui tới nhiều hơn, để canh chừng bọn lâm tặc. Mà những nơi đó thì địa hình phần lớn là khó khăn, hiểm trở.
– Phải ở lại đây, em có buồn không Khiên? – Lan nhẹ nhàng hỏi.
– Không chị Lan ạ. Em nghĩ, chúng ta chỉ có một cuộc đời duy nhất. Vì vậy, hãy sống và cống hiến để không phải sống hoài, sống phí. Em chỉ thương con em còn quá nhỏ… Và tiếc là, bao nhiêu năm thường xuyên công tác xa nhà, chưa có được nhiều thời gian chăm sóc cho gia đình… – Khiên khẽ thở dài, quay mặt nhìn về phía chân núi xa xa, nơi có con đường mòn dẫn về nhà.
Bỗng Kiên quay lại nhìn Lan, giọng phấn chấn, nói tiếp:
– Mà thôi, chị đừng buồn nữa, chị Lan nhé. Giờ chị và em, mình đã có khả năng đạp gió, cưỡi mây, đi đi, về về. Mình ở đây canh rừng, không để bọn lâm tặc được tiếp tục phá rừng, không để cho lửa lại có thể bùng phát trên dãy núi này nữa. Khi nào nhớ nhà quá, chị em mình lại thay nhau về chị nhé. – Vừa nói Khiên vừa cười. Nụ cười của Khiên vẫn luôn hồn nhiên và trong sáng.
***
Thời gian chảy trôi. Mười năm đã qua đi. Sau đợt hoả hoạn thiêu rụi “bầu ngực của Tây Côn Lĩnh” – Đỉnh Hai Nghìn. Giờ đây, cỏ đã lên xanh. Măng rừng, nấm hương, thảo quả… cùng muôn loại hoa lại cùng nhau khoe sắc.
Hôm nay, đúng vào ngày sinh nhật của Lan – ngày mồng hai, tháng năm. Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Nguyễn Hùng cùng với Thành, Toan và cả chồng, con trai của liệt sĩ Trương Thị Lan cùng với vợ và con gái của liệt sĩ Trần Văn Khiên lại đi lên đỉnh Hai Nghìn – nơi mà mười năm về trước Lan và Khiên đã anh dũng hy sinh.
Dưới tán rừng, nơi bạt ngàn những cây Đỗ Quyên, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Nguyễn Hùng xúc động gọi: Khiên ơi! Lan ơi! Các em đã ngã xuống cho rừng xanh bất tử. Các em có biết không, hôm nay, Hạt Kiểm lâm chúng ta có thêm hai cán bộ mới, hai kỹ sư lâm nghiệp, đó là đồng chí Trần Thị Ngọc Diệp và đồng chí Nguyễn Văn Khánh. Hai đồng chí sẽ tiếp bước cha mẹ mình, tiếp bước những trang sử vẻ vang của ngành kiểm lâm chúng ta, tiếp tục gìn giữ màu xanh trên mảnh đất biên cương này.
Khánh xúc động nói:
– Mẹ yêu quý của chúng con. Nối tiếp sự nghiệp của mẹ và chú Khiên, chúng con hôm nay đã trở thành những cán bộ kiểm lâm. Chúng con xin hứa sẽ tiếp tục phấn đấu, rèn luyện để trở thành những cán bộ gương mẫu, những kiểm lâm ưu tú. Con cảm ơn linh hồn của mẹ và chú Khiên đã cho con được gặp Ngọc Diệp, con hy vọng Ngọc Diệp sẽ sớm trở thành con dâu chính thức của mẹ và con cũng sẽ là con rể chính thức của chú Khiên ạ. – Khánh nhẹ nhàng cầm tay Ngọc Diệp, hai người cùng nhau quỳ xuống.
Một cơn gió nhẹ thổi qua, cả khu rừng bừng sáng. Từ Phương Tiến, Lao Chải, Xín Chải…nhìn lên phía Tây Côn Lĩnh mọi người thấy những bông qua Đỗ Quyên trên ngực núi bỗng chuyển màu đỏ rực, reo vui trong nắng, toả hương thơm ngát bay khắp đất trời Hà Giang.
V.T.M.H
