Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp 2026, di sản “thức dậy” từ sức sống cộng đồng

Đồng Tháp – Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp năm 2026 mở ra kỳ vọng mới trong bảo tồn và khai thác giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa – tâm linh.

Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Lê Thị Mai Trinh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đồng Tháp, nhấn mạnh: Lễ hội năm nay tiếp tục được tổ chức theo hai phần: lễ và hội, với quy mô mở rộng nhưng vẫn đảm bảo tính trang nghiêm vốn có.

Phần lễ diễn ra xuyên suốt với các nghi thức truyền thống như: lễ tắm Bà, lễ cầu an, lễ thỉnh sanh, cúng Thần Nông và Chánh tế. Đây là những nghi thức tiêu biểu của tín ngưỡng thờ Mẫu Nam Bộ, thể hiện niềm tin của cộng đồng vào sự che chở của Bà Chúa Xứ – vị “Mẹ xứ sở” gắn bó với cư dân vùng Đồng Tháp Mười từ thuở khai hoang.

Lãnh đạo tỉnh dâng hương tại Miếu Bà Chúa Xứ Gò Tháp dịp lễ khai mạc lễ hội năm 2026.

Song song đó, phần hội diễn ra sôi động với chuỗi hoạt động văn hóa – nghệ thuật đặc sắc: triển lãm di sản văn hóa du lịch Đồng Tháp; trưng bày sách, tư liệu; biểu diễn tuồng cổ; diễn xướng dân gian múa bóng rỗi; lân – sư – rồng; trò chơi dân gian; thể dục dưỡng sinh… Không gian Chợ quê Gò Tháp cùng các gian hàng đặc sản, sản phẩm du lịch góp phần tạo điểm nhấn trải nghiệm cho du khách.

Người dân từ nhiều địa phương đến với Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp năm 2026. 

Đây là mùa lễ hội mang đậm dấu ấn thời sự khi lần đầu tiên được tổ chức sau khi chính thức được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, mở ra kỳ vọng mới trong bảo tồn và khai thác giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa – tâm linh.

Điểm đáng chú ý, năm 2026 ghi nhận sự tăng cường yếu tố quảng bá du lịch thông qua giới thiệu tour, tuyến, sản phẩm địa phương, qua đó từng bước đưa di sản trở thành nguồn lực phát triển kinh tế.

Tín ngưỡng thờ Bà Chúa Xứ là một biểu hiện tiêu biểu của tín ngưỡng thờ Mẫu trong văn hóa Việt, gắn liền với hành trình mở cõi phương Nam.

Tại Gò Tháp, tín ngưỡng này được cộng đồng gìn giữ hơn một thế kỷ, bắt đầu từ ngôi miếu đơn sơ dựng năm 1914, đến nay đã trở thành trung tâm sinh hoạt tâm linh quan trọng trong quần thể di tích.

Người dân dâng hương nguyện cầu mưa thuận, gió hòa.

Miếu Bà Chúa Xứ Gò Tháp không tồn tại độc lập mà nằm trong không gian văn hóa đa tầng của Gò Tháp – nơi hội tụ các giá trị lịch sử, khảo cổ và tôn giáo, từng là trung tâm của văn hóa Óc Eo, với sự giao thoa giữa Phật giáo, Hindu giáo và tín ngưỡng dân gian.

Bằng công nhận Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Chính sự tích hợp này đã tạo nên chiều sâu cho lễ hội, khiến đây không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là biểu tượng văn hóa của cả vùng Đồng Tháp Mười.

Với ý nghĩa sâu sắc đó, ngày 27.6.2025, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Trải qua hơn 100 năm, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp đã trở thành sinh hoạt văn hóa – tín ngưỡng lớn của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, thu hút hàng trăm nghìn lượt khách hành hương mỗi năm.

Công tác tổ chức lễ hội được chuẩn bị chu đáo nên hạn chế được nạn chen lấn.

Không dừng lại ở yếu tố tâm linh, lễ hội còn là không gian giao lưu văn hóa, nơi bảo tồn các loại hình nghệ thuật truyền thống như đờn ca tài tử, cải lương, diễn xướng dân gian… đồng thời góp phần duy trì các giá trị văn hóa cộng đồng.

Việc được ghi danh di sản quốc gia tạo thêm “lực đẩy” để Đồng Tháp khai thác hiệu quả hơn tiềm năng du lịch văn hóa.

Bên ngoài ngôi chờ chính của Miếu Bà Chúa Xứ Gò Tháp. 

Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ Gò Tháp diễn ra từ 30.4 đến 2.5.2026 tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Gò Tháp, tỉnh Đồng Tháp.

Lễ hội không chỉ phản ánh đời sống tâm linh phong phú mà còn là dịp để nhân dân tri ân tiền nhân, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Đây là mùa lễ hội mang đậm dấu ấn thời sự khi lần đầu tiên được tổ chức sau khi chính thức được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, mở ra kỳ vọng mới trong bảo tồn và khai thác giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa – tâm linh.

Bài, ảnh: Thanh Mai

Nguồn: Báo Lao Động