Bên dòng Potomac – Truyện ngắn của Nguyễn An Bình

29

(Vanchuongphuongnam.vn) – Diên đến nơi họp mặt gần tới giờ khai mạc. Nơi diễn ra buổi họp mặt là hội trường rộng lớn của một tờ báo Việt lâu đời ở Virginia. Anh gởi xe vào bãi rồi thong thả đi tới cổng, Cung đứng trước hội trường từ bao giờ, mắt ngó dáo dác, thấy anh bước tới thi mừng ra mặt. Cung nắm tay anh bước nhanh vào trong, hội trường đầy những người là người.

Nhà văn Nguyễn An Bình

– Ông thầy, nhớ ngày mai đến dự buổi họp mặt người Việt mình nhé.

– Tao nhớ, mà có chuyện gì chú mày nhắc đi nhắc lại mãi thế?

– Tui biết lúc này ông thầy không vui chẳng muốn có mặt mấy chỗ đông người, xô bồ xô bộn nên muốn kéo ông thầy ra khỏi sự muộn phiền một chút vậy mà…

– Vợ chồng mày đi cũng được rồi kéo theo tao làm gì, lúc nầy tao muốn yên tĩnh một chút.

– Đi đi ông thầy, tui cam đoan với ông có một điều bất ngờ dành cho ông thầy đấy.

– Có điều gì bất ngờ đến với một lão già gần đất xa trời như tao, mày chỉ lẻo mép cái mồm mà thôi.

– Thật mà không tin lựu đạn nổ banh xác tui đó ông thầy.

Diên bật cười vì câu thề thốt đầy chết chóc của thằng Cung, thằng đệ tử cật ruột của anh trong những ngày còn chiến tranh ở Việt Nam. Đó là câu thề độc trên cửa miệng của mỗi thằng lính khi có một điều gì đó nó muốn đồng đội hay cấp trên tin điều nó thấy hoặc nói ra. Cưng là thằng lính ôm máy truyền tin đi theo Diên trong những cuộc hành quân, vào sinh ra tử với nhau không biết bao nhiêu trận. Di tản khỏi Việt Nam, tản lạc rồi gặp lại nhau trên đất Mỹ, nó vẫn trịnh trọng gọi Diên một cũng ông thầy hai cũng ông thầy làm anh vô cùng cảm động, chứng tỏ tình cảm của nó đối với anh dù trong hoàn cảnh sa cơ lỡ vận vẫn không thay đổi. Diên quý trọng sự chân tình của Cung nên cũng ừ ào cho nó vui lòng:

– Ừ! Tao sẽ có mặt nhưng cấm mày không được gọi điện nhắc lại lần nữa đó.

Trong máy nghe vẳng tiếng nói lớn của thằng Cung:

– Tuân lệnh! Ông thầy.

Diên mường tượng thấy cảnh thằng Cung gập hai chân lại, một tay đưa cao lên chào trong tư thế tác phong của người lính mà mỉm cười trong lòng như dịu lại.

Từ ngày ly hôn với Ái, Diên cảm thấy mình thanh thản và nhẹ lòng hơn. Ái là người vợ mà anh kết hôn sau ngày di tản qua Mỹ từ nhiều năm trước. Cô ấy là em gái của một người bạn cùng làm trong một công ty của anh, trong một lần anh đến dự buổi sinh nhật con gái anh bạn thì gặp cô ở đó. Không đẹp lắm nhưng lại hoạt bát dễ gần tạo cho người mới gặp cảm giác thân thiện. Anh bạn biết hoàn cảnh đơn chiếc của anh nên cũng vun quén thêm thế mà thành đôi. Những ngày tháng sống hạnh phúc bên nhau không được bao lâu anh mới thực sự khám phá ra mình và Ái có nhiều điểm không hợp nhau nhất là tình cảm đối với gia đình mỗi bên. Ái rất hay mua sắm, ăn diện làm đẹp cho bản thân mình đôi khi thật sự không cần thiết, điều này anh bỏ qua vì tiền làm ra là để tiêu xài chứ không phải ki bo gìn giữ, điều đáng nói là cách đối xử với gia đình hai bên thiên lệch đến mức cố chấp làm anh thật sự không hài lòng.

Khi những người thân trong gia đình Ái cần trợ giúp điều gì cô ấy luôn tìm cách thỏa mãn còn bên gia đình anh có nhờ giúp đỡ cái gì đó thì cô luôn xỉa xói bới móc, nào là có tay có chân sao không biết làm, bộ nhà này là ngân hàng sao mà moi móc mãi thế, cô còn nói nhiều câu thật khó nghe nhưng anh cố nhẫn nhịn. Cha mẹ anh mất đã lâu, chỉ còn có anh em ở quê nhà. Đứa cháu con thằng em cần chút tiền đóng học phí đại học, đứa cháu gái kết hôn về nhà chồng chẳng lẽ không có chút tiền gởi về mừng cháu trong ngày vui của nó, toàn là những việc cần phải làm cả. Lúc đầu anh chỉ im lặng, nhẹ nhàng giải thích nhưng về sau càng lúc càng xung đột, rồi những lời lẽ khó nghe được tuôn ra, gặp mặt nhau mỗi ngày mà không khí sao nặng nề quá, thôi thì ly hôn cũng là một phương sách vẹn toàn để cả hai tránh tổn thương nhau thêm nữa, hơn nữa giữa anh và Ái cũng không có con nên việc phân chia tài sản cũng thật dễ dàng. Như vậy cũng xong.

Diên chuyển nhà qua bang Virginia ở vì nó sát bên Washington DC chỉ cách dòng sông Potomac, nối liến giữa  hai tiểu bang là chiếc cầu Key. Cầu Key kiến trúc không có gì đặc biệt nhưng nó có những mái vòm uốn cong in hình trên dòng nước nên cũng khá thơ mộng và việc đi lại cũng thuận tiên không có gì trở ngại, thay đổi chỗ ở một là để thay đổi không khí tránh gặp mặt với người vợ cũ, hai là anh còn có một vài quan hệ những mối làm ăn nên không thể chuyển đi xa được. Diên mua một căn hộ nhỏ khá khang trang và sạch sẽ, nơi ở mới cũng gần với công việc mới của anh đang làm.

Dòng sông Potomac.

Diên chọn Virginia để sống còn vì anh thích không gian gần gũi với thiên nhiên và nhất là nơi đây gắn liền với câu chuyện đầy nhân văn trong cuộc chiến tranh Nam Bắc Mỹ. Anh không phải là người đam mê lịch sử nhất là lịch sử Mỹ nhưng anh thấy cuộc chiến tranh Nam Bắc Mỹ có cái gì đó mà mọi người cần phải học hỏi và ghi nhớ. Nếu những ai quan tâm đến những gì xảy ra của xứ Cờ Hoa thì đây là cuộc chiến đẫm máu nhất của lịch sử nước Mỹ trong cuộc nội chiến Nam Bắc Mỹ bắt đầu từ ngày 12/4/1861 và kết thúc vào ngày 9/5/1865 với hơn 970.000 người chết. Chiến tranh đã để lại những cảm xúc khác nhau trong lòng người dân Mỹ cũng như những lý giải, tranh cãi của các nhà sử học về nguyên nhân và những khía cạnh khác nhau của cuộc chiến tranh tàn khốc và bi thảm nầy.

Diên không quan tâm đến những điều đó lắm bởi anh không phải là nhà sử học cũng không phải là người Mỹ, điều mà anh quan tâm đó là thái độ, cách hành xử của bên thắng cuộc với bên thua cuộc kìa.

Khi phòng tuyến cuối cùng bị phá vỡ, tướng lãnh đạo liên bang miền Nam Robert Edward Lee tuyên bố đầu hàng tướng Grant chỉ huy quân đội liên hiệp miền Bắc. Trong buổi gặp gỡ, Tướng Grant đã trao cho tướng Lee một tờ giấy ghi những điều khoản trong đó có những nội dung nói về binh lính miền Nam:

– Không bị coi là phản quốc và không phải ở tù.

– Chính phủ coi binh lính miền Nam là những công dân bình thường nếu họ chấp hành tốt luật lệ.

– Được mang ngựa và lừa về nhà để giúp gia đình cày cấy vào mùa xuân.

Sau khi xem qua những điều tướng Grant vừa viết, tướng Lee nói :

– Những điều này sẽ có tác động tốt đến quân sĩ của tôi. Chúng sẽ góp phần quan trọng trong việc hòa giải dân tộc chúng ta.

Tướng Lee cho biết ông sẽ trao trả những tù binh miền Bắc vì ông không có đủ lương thực cho họ. Tướng Grant đáp lại rằng ông sẽ gửi ngay cho binh lính miền Nam 25.000 phần lương thực khô. Ông cũng ra lệnh cho in 28.231 giấy phóng thích cho binh lính miền Nam.

Tướng Lee và tướng Grant đã đi vào lịch sử nước Mỹ như một huyền thoại. Người ta nói đằng sau cuộc gặp gỡ ở làng Appomattox giữa hai vị tướng có bàn tay đạo diễn của Tổng thống Abraham Lincoln, Ông thường nói rằng ông mong muốn cuộc chiến kết thúc trong sự khoan dung. Tổng thống Lincoln và tướng Grant đã có cuộc gặp nhau hai tuần trước đó trên chiến hạm River Queen ở sông James. Họ đã thảo luận rất lâu về cách thức kết thúc chiến tranh và những xáo trộn có thể xảy ra trong thời kỳ hậu chiến. Tổng thống Lincoln đã nói với tướng Grant: “Hãy để họ buông súng một cách thoải mái”.

Tướng Robert E. Lee đã đầu hàng quân đội Liên hiệp Miền Bắc tại Appomattox, bang Virginia. Nhưng điều đáng trân trọng, chính là thái độ, cách hành xử của phe thắng trận dành cho vị tướng bại trận miền Nam này là sự kính trọng, chân thành và không chút hận thù. Diên miên man nghĩ đến sự kết thúc chiến tranh Việt Nam sau cuộc nội chiến Hoa Kỳ gần một thế kỷ. Những người lãnh đạo cuộc chiến tranh Việt Nam đi đến thắng lợi đã học được gì về cách hành xử trong cuộc nội chiến ở Hoa Kỳ hay chỉ đem lại những hận thù với những năm tháng tù đày của những người thua cuộc, những cuộc vượt biên chết chóc đối đầu với cướp biển dã man tàn bạo và những người con viễn xứ luôn hoài vọng về một quê hương trong tâm hồn mình?

Mỗi lúc có thời gian, Diên thường chạy xe dọc theo sông Potomac tìm chỗ dừng chân thư giãn, khác với Washington DC, Virginia có nhiều cao ốc nhưng dọc theo sông khung cảnh gần gũi với thiên nhiên rất nhiều, chạy dài theo bờ sông là những rừng cây thấp và những bãi cỏ xanh rờn khoáng đãng, những ngày cuối tuần cư dân thường ra đây tổ chức picnic vui chơi hay câu cá. Anh thường chọn một băng ghế trống, hướng nhìn ra bờ sông. Ngồi ở đây anh có thể thấy được những tiếng reo hò thích thú khi có một bạn trẻ câu được con cá to, sông Potomac có rất nhiều cá, có lẽ do môi trường trong lành và người ta coi việc câu cá là thú vui tiêu khiển hơn là tìm nguồn thực phẩm cải thiện bữa ăn.

Ở đây anh có thể nhìn thấy tiếng ồn ào của mấy cánh chim sắt bay lên và đáp xuống ở phi trường John Foster Duller, ở đây anh có thể nhìn thấy chiếc du thuyền Odessey khởi hành từ bến tàu Georgotwn đưa du khách xuôi ngược dòng Potomac ngắm cảnh mỗi ngày… Tất cả những điều đó làm lòng anh cảm thấy nhẹ nhàng bình thản như đang thấy cảnh sinh hoạt trên dòng sông Tiền quê nhà, lâu lắm rồi thì phải anh chưa về tắm mình trên dòng sông ấu thơ ngày ấy. Năm tháng đã đi qua anh không còn tìm thấy nét thanh xuân, những ước mơ thời tuổi trẻ mà anh cùng đồng đội năm xưa những khi hành quân trong rừng sâu núi thẳm mong có một ngày hòa bình sẽ thực hiện, tất cả chỉ còn là khói trương trước mắt.

Diên đến nơi họp mặt gần tới giờ khai mạc. Nơi diễn ra buổi họp mặt là hội trường rộng lớn của một tờ báo Việt lâu đời ở Virginia. Anh gởi xe vào bãi rồi thong thả đi tới cổng, Cung đứng trước hội trường từ bao giờ, mắt ngó dáo dác, thấy anh bước tới thi mừng ra mặt. Cung nắm tay anh bước nhanh vào trong, hội trường đầy những người là người.

– Tôi sợ ông thầy không tới, tôi không biết nói sao với người nầy nữa. Họ tha thiết muốn gặp ông thầy một lần.

Diên hờ hững:

– Muốn gặp tao hả? Tao có quen với họ à?

– Sao lại không quen. Thân thiết nữa là khác.

– Ai vậy?

– Gặp nhau ông thầy sẽ biết mà.

Lại cách nói chuyện ỡm ờ đáng ghét nhưng thôi trách cứ nó lúc nầy làm gì không phải lúc. Len lỏi qua những hàng ghế đã đủ người, tới một dãy ghế phía bên phải tôi thấy vợ Cung đang ngồi với một người phụ nữ, vợ Cung quay mặt lại thấy tôi mặt lộ vẻ vui mừng, cô khẽ chào tôi rồi đứng lên nói:

– Anh Diên đến thật đúng lúc. Em giao chị ấy lại cho anh nhé.

Rồi cô nhanh nhẹn bước ra đi theo Cung đến một chỗ khác. Diên ngạc nhiên chưa biết điều gì đang xảy ra. Người phụ nữ quay mặt lại, nhìn Diên tươi tắn nói:

– Ngồi xuống đi anh Diên.

Diên nhìn người phụ nữ trước mặt mình, Anh sửng sốt nhìn cô không chớp mắt. Một luồng điện như vừa chạm vào người anh làm anh đứng như trời trồng, làm sao quên được gương mặt ấy đã in sâu vào tâm trí anh mấy mươi năm về trước, anh tưởng mình sẽ không bao giờ còn gặp lại, anh nói như đang sống trong giấc mơ nào đó:

– My, phải My đó không?

– Em đây, My của  anh đây Diên ạ.

Diên ngồi xuống ghế  trống của vợ Cung bỏ lại, nói trong vẻ xúc động mạnh:

– Anh không ngờ còn được gặp My ở chốn nầy. Sao vợ chồng Cung không nói trước với anh tiếng nào cả. Cái thằng bậy quá.

My thanh minh giùm cho Cung:

– Chính em đã nói với vợ chồng cậu ấy đừng nói để tạo cho anh sự bất ngờ đó mà.

Diên mừng quá, cầm nhẹ bàn tay My. Bàn tay vẫn nhỏ nhắn mềm mại như ngày nào. Diên không thể quên được lúc anh nằm mê man sốt cao ở quân y viện Phan Thanh Giản Cần Thơ trong một trận đánh lớn ở Hỏa Lựu Chương Thiện, anh bị thương khá nặng chính người nữ y tá nầy đã chăm sóc anh hết sức chu đáo tận tình. Khi anh tỉnh dậy anh thấy bàn tay mình đang nằm trong lòng bàn tay của My, cô gần như thức suốt đêm để chăm sóc anh, một sĩ quan thương binh mà cô không hề quen biết. Chính tấm lòng nhân ái đó mà trong những ngày nằm ở quân y viện tình cảm của anh dành cho My một tăng lên một cách chân thành. Trước khi rời quân y viện trở lại đơn vị, anh đã thố lộ tình yêu của mình với My, lúc đó cô chỉ biết im lặng rồi ngã đầu vào người anh không nói. Cuộc chiến sau đó đã lôi cuốn anh đi trên khắp chiến trường, càng lúc càng khốc liệt, đôi ba cánh thư viết vội trong mấy cuộc hành quân, những cánh thư hồi âm nhận được muộn màng, xa cách chỉ làm cho sự nhớ thương càng tăng lên…

– Làm sao em biết tin của anh? Đã biết sao em không liên lạc với anh ngay chứ. Anh nghĩ kiếp nầy chắc chúng ta không còn có dịp gặp nhau nữa. Em nói cho anh biết đi.

My nhìn anh với đôi mắt hiền dịu:

– Là một dịp thật tình cờ thôi anh à. Liên – vợ Cưng – là chị em bạn dì của em. Cũng mới đây thôi trong một lần qua Cali thăm mẹ em, em có cho Liên xem album ảnh mà em còn lưu giữ khi vượt biển mang theo. Anh có nhớ lúc anh chia tay em ở quân y viện Phan Thanh Giản Cần Thơ để trở về đơn vị không, em có nhờ một anh bác sĩ quen cùng khoa chụp giùm hai đứa mình một tấm hình không?

Diên à lên một tiếng. Anh nhớ rồi, nhưng lúc đó anh đã trở về đơn vị nên không thấy được nó.

My tiếp tục nói:

– Khi nhìn thấy tấm hình nầy, Liên ngờ ngợ như gặp được anh ở đâu nên hỏi em người lính chụp chung với em là ai. Em nói đó là anh Diên người yêu của em hồi đó. Liên hỏi kĩ càng nguyên nhân hai người gặp nhau, rồi vì sao hai người không đến được với nhau. Liên còn hỏi em có còn nghĩ đến anh không? Đương nhiên là em nói có rồi. Sau đó Liên mới nói thật với em nếu em không còn nghĩ đến anh nữa thì thôi không hé lộ tung tích của anh làm gì vì như thế sẽ có lợi cho cả hai. Khi biết em còn yêu anh, Liên mới thố lộ anh vẫn còn sống và là anh kết nghĩa với vợ chồng Liên, em đã mừng biết là bao nhiêu anh biết không nhưng cố nén lòng mình lại. Chính vợ chồng Cung đã tạo điều kiện cho hai đứa mình gặp lại nhau đó anh.

– Hèn chi nó cứ điện nằng nặc kêu anh đến buổi họp mặt cho bằng được mà không nói ró lý do làm anh bực mình và thắc mắc mãi.

My chợt hỏi:

– Ngày đó anh đang ở đâu sao không đi tìm em?

Diên nói với My sáng 30 tháng 4 ngày đó trung đội anh còn đang đánh nhau ở Long Khánh. Khi nghe tin Sài Gòn thất thủ, trung đội anh chạy ra Vũng Tàu tìm được một chiếc tàu nhỏ vượt biển may mắn gặp hạm đội 7 của Mỹ đưa vào trại tị nạn Philippine, sau đó được bốc qua đảo Guam rồi từ đó lần lượt đi định cư ở Mỹ. Anh cũng kể cho My biết anh từng tìm kiếm thông tin của My nhưng chỉ là bóng chim tăm cá, rồi anh cũng có một lần kết hôn nhưng gia đình không hạnh phúc đã ly hôn hơn năm năm rồi.

Diên hỏi hoàn cảnh của cô. My cũng cho anh biết sau ngày đó họ vào tiếp quản quân y viện đuổi hết các thương bệnh binh ra khỏi quân y viện. cô cũng rời bỏ nhiệm sở từ đó về quê ở Gò Công rồi cả nhà theo tàu đánh cá của người anh vượt biên. Qua đây cô đi học lại rồi tiếp lo cho mấy em đi học, hơn nữa hình ảnh của Diên còn trong trái tim của cô nên cô không nghĩ đến việc lập gia đình.

Diên cảm động không nói nên lời, cầm tay My rưng rưng nước mắt:

– Anh cám ơn My luôn nhớ đến anh, suốt cuộc đời nầy anh không biết thế nào bù đắp hết tình yêu của My dành cho anh.

My chớp chớp mắt:

– Mình còn được gặp lại nhau âu cũng là duyên phận anh ạ.

Cả hai cứ thế nói với nhau hết chuyện nầy qua chuyện khác mà không biết buổi họp mặt đã kết thúc bằng một lời cảm từ ngắn của ban tổ chức và những tiếng vỗ tay của những người có mặt trong hội trường, ban tổ chức mời mọi người ra nhà hàng gần đó để nhập tiệc, tất cả đã sẵn sàng những lời nói thăm hỏi chúc tụng nhau trong những cái cụng ly vui vẻ. Diên lặng lẽ nắm tay My rời khỏi hội trường ra xe. My hỏi đi đâu vậy anh, Diên chỉ nói nhỏ vừa đủ cho My nghe ra ngoài nầy có lẽ thú vị hơn em à, chẳng phải chúng ta cần nhiều thời gian để nói chuyện với nhau hơn là ở trong cái không khí ồn ào náo nhiệt nầy phải không? My gật đầu không nói gì ngoan ngoãn bước theo anh rời khỏi đám đông.

Diên đánh xe ra khỏi khuôn viên tòa báo, chạy một đoạn ngắn rẽ trái ra đường lớn chạy dọc theo bờ sông Potomac về phía thượng nguồn một đoạn khá xa, dừng lại một khoảng đất trống đầy cỏ và những tán cây thấp, chọn một chiếc băng gỗ trống không người ngồi, kéo My ngồi xuống rồi anh cũng ngồi bên cạnh My một cách lặng lẽ. Bây giờ trời đã vào thu, những chiếc lá vàng và đỏ lẫn trong sắc xanh của rừng cây thấp đan xen vào nhau tạo nên khung cảnh thiên nhiên đầy màu sắc. Mỗi khi có một làn gió mạnh thổi qua, những chiếc lá lìa cành cuộn lấy nhau tạo thành một trận mưa lá vắt ngay bầu trời trong vắt và mùi hương từ những loài hoa dại, thảo mộc ven đường làm người ta như chìm đắm vào một khu rừng cổ tích nào đó. Bên bờ bắc thuộc Washington DC cũng thế, một màu vàng óng ả xen lẫn màu tím đỏ của rừng cây ven sông trong buổi chiều tà tạo nên một khung cảnh thật ngoạn mục.

My như ngợp thở trước một không gian đầy lãng mạn, hít vội vào lồng ngực mình cái không khí dịu ngọt đậm đà đến một cách đột ngột, nó sao ngọt ngào say đắm đến thế. Diên lặng im nhìn My một cách dịu dàng xen lẫn thích thú, anh hiểu được tâm trạng của My lúc nầy. Cả hai cùng im lặng ngắm nhìn cảnh hoàng hôn đang xuống dần trên dòng Potomac.

My chợt hỏi anh:

– Hình như đây là nơi anh thường đến?

Diên chậm rải trả lời:

– Phải! anh thường đến nơi nầy tìm một sự tĩnh lặng khi có thể.

-Vì sao?

– Em có thấy trước mắt mình là dòng sông không?

– Em biết.

– Đó là sông Potomac bốn mùa trong xanh hiền hòa, nó là một trong những con sông dài nhất nước Mỹ, Potomac khởi nguồn từ tiểu bang West Virginia và lần lượt chảy qua các tiểu bang Maryland, Virginia và Washington DC. Đoạn sông chảy qua Virginia là dài nhất, bởi khi vào tới tiểu bang Virginia dòng sông uốn khúc nhiều lần khi nối với các phụ lưu nhỏ và mỗi lần tiếp nhận thêm một phụ lưu, dòng sông lớn hơn cho tới khi chạm mặt với thủ đô Washington DC thì dòng Potomac đã trở thành mênh mông khi xuôi về phía nam  đổ vào vịnh Chesapeake rồi hòa vào Đại Tây Dương.

Hơn một thế kỷ trước con sông này từng là chứng nhân cho cuộc chiến tranh Nam Bắc Mỹ với hàng triệu người chết nhưng kết thúc lại rất đầy nhân bản đến nay như một huyền thoại, mấy mười năm sau nó cũng lại là chứng nhân trong một việc khác: nó chứng kiến ngọn lửa bừng lên từ tấm thân của người đàn ông tên Norman Morríon, anh tự hủy diệt mình trước Bộ Quốc Phòng Mỹ để phản đối chiến tranh Việt Nam, và ngày nay, hằng ngày soi mình trên dòng sông Potomac là tượng đài tưởng niệm cựu chiến binh Mỹ đã hy sinh ở Việt Nam. Tượng đài là một bức tường đá bằng cẩm thạch đen cắm sâu vào lòng đất tạo thành hình chữ V, trên bức tường khắc ghi tên những quân nhân Mỹ đá tử trận trong cuộc chiến ở Việt Nam. Hầu như bất cứ lúc nào người ta cũng thấy có nhiều người đến viếng thăm, họ đứng trầm tư rất lâu và đặt hoa dưới chân tượng đài. Lấy tay dò tìm tên của người thân hoặc bạn bè của mình đã hy sinh ở một xứ sở lạ lùng bên kia bờ Thái Bình Dương. Anh cũng thường đến đây những dịp có thể, nghiệm ra rằng tất cả các cuộc chiến tranh đều vô nghĩa, nó cướp đi biết bao sinh mạng của con người vì một điều gì chứ?

My im lặng không nói gì, cô tôn trọng những suy nghĩ của anh, Diên tiếp tục dòng cảm xúc của mình:

– Mỗi lần ra đây ngồi nhìn dòng Potomac hiền hoà chảy xuôi về biển là anh lại nhớ đến dòng sông Tiền quê mình, nơi dòng sông bắt đầu đi vào đất Việt, Hồng Ngự nơi anh chào đời, nó cũng hiền hòa trong xanh như thế, nó chảy qua bao thành phố miền quê nước Việt thân yêu chảy đến vùng đất cuối cùng Gò Công quê em trước khi hòa vào biển Đông. Tại sao người ta lại biến nó thành dòng sông đầy chết chóc và tang thương, những con người sống trên hai bờ sông này có tội tình gì phải hứng lấy nỗi khổ đau mất mát chia lìa, những thù hận dai dẳng đến thế. Ngồi mà nhớ đến My, người con gái Gò Công mà anh luôn tưởng nhớ không biết còn hay mất, lưu lạc đến chân trời góc biển nào mà lòng không nguôi thương nhớ.

My chớp mắt cảm động:

– Anh nhớ thương em đến vậy sao?

– Khi người ta đánh mất thứ gì quý giá nhất người ta mới thấy rõ nó quan trọng với mình đến nhường nào em biết không?

Bỗng Diên như chợt nhớ ra điều gì, anh lần vào trong chiếc áo vest lấy ra một cuốn sổ tay mỗi lần anh đi đâu thường đem theo nó để tiện ghi chép những gì mà anh cảm nhận được, nhiều khi ghi thế không biết để làm gì nhưng đã trở thành thói quen không thể bỏ được, lựa trang giấy trắng rồi hí hoáy viết lên đó điều gì. My im lặng không nói chỉ nhìn ra bờ sông. Nắng chiều đã dịu xuống từ lâu, một làn gió mát thổi qua làm lao xao cành lá. Có tiếng chim hót đâu đây trên một tàng cây gần đó, không gian êm đềm quá. Một lúc lâu, My quay sang ông Diên tò mò hỏi:

– Anh viết gì lâu thế?

Diên không ngước lên, trả lời nhẹ nhàng:

– À! Anh đang viết bài thơ ấy mà.

– Để làm gì?

– Tặng em đọc cho vui ngày chúng ta gặp lại nhau trên xứ người.

My cười hỏi:

– Thơ của anh à?

– Ồ! Không phải thơ anh, thơ của một nhà thơ Việt Nam đang sống ở Virginia, viết về sông Potomac, anh đọc đã lâu thấy hình như ông ta đang viết về mình. Xong rồi em đọc thử xem.

My tò mò không biết bài thơ viết gì, cầm lấy tờ giấy Diên vừa rút khỏi cuốn sổ tay đưa cho cô, cô đọc khẽ:

“khi dừng lại bên dòng Potomac

em  bên tôi vẫn rất dịu dàng

gió lồng lộng cả một trời đông bắc

tóc em bay trong nắng thu vàng

và như thế mình đi và đã đến

mình đã tìm và gặp được dòng sông

tôi ngồi xuống để nghe sông hát

và đứng lên ôm lấy mặt trời hồng

và như thế mình đi và đã đến

đã bên nhau thủy tận sơn cùng

tôi nằm xuống để nghe đất thở

tạ ơn đời độ lượng bao dung

khi dừng lại bên dòng Potomac

tôi và em nhìn lại quê nhà

buồn hiu hắt thương về chốn cũ

phía chân trời đã mịt mù xa”

– Ừ! Bài thơ buồn mang tâm trạng của người xa xứ, sao giống tâm trạng của mình đến thế anh nhỉ. Nhìn dòng sông nước vẫn trôi mải miết em cũng tự hỏi không biết nơi đâu là chốn quê nhà?

– Nhưng mình cũng đã đi và đã đến, cuối dòng sông mình đã gặp được nhau rồi không phải sao em?

Ông Diên quay sang My, tay nhẹ nhàng quấn lại chiếc foulard trên cổ My cho kín hơn, mùa này về chiều gió nhiều có thể làm My cảm lạnh. My cảm nhận sự chăm sóc của người bạn bên cạnh ngã đầu vào vai anh nói nhẹ:

– Sớm mai em sẽ bay về Cali.

– Anh biết. Bao giờ mình gặp lại nhau?

– Chắc cũng sớm thôi. “Về thu xếp lại” mà. Anh còn nhớ câu này trong một bài hát của Trịnh Công Sơn không?

– Anh nhớ chứ. Cái gì cuối cùng rồi cũng phải thu xếp lại, nhưng đằng sau việc thu xếp đó là gì em nhỉ? Sự an yên của cuộc đời đầy dông bão, niềm hoan lạc được tìm thấy hay nỗi muộn phiền khôn nguôi của một kiếp người?

– Tất cả đều có sự sắp xếp của tạo hóa anh ạ.

Trên sông Potomac chiếc du thuyền Odessey đang trở về bến đỗ của nó sau một chuyến đưa khách du ngoạn trên sông. Chiếc du thuyền nhẹ nhàng trôi trên sông dưới ánh nắng chiều vàng thẫm làm My mường tưởng đến một cánh chim đang bay về tìm tổ ấm của mình sau một ngày vất vả cực nhọc kiếm ăn.

My muốn thời gian như dừng lại trong lúc này để cô cảm nhận được hạnh phúc đến gần với cô hơn bao giờ hết và hình như cô cũng cảm nhận được tâm trạng của Diên cũng giống như thế.

Ngoài kia, sông Potomac vẫn lặng lẽ trôi một cách êm đềm.

Tác giả bài thơ: Phạm Cao Hoàng

N.A.B