Ảnh minh họa. Nguồn internet
Bản sửa lỗi của trái tim
Ta vừa phát hành bản sửa lỗi cho một trái tim tổn thương
Vá lại những khe hở rò rỉ niềm tin sau nhiều lần sụp đổ
Nhưng thuật toán mới lại vô tình mã hóa cả nỗi nhớ
Biến một người quen thuộc thành tệp tin bị hỏng bộ phông
Chúng ta cài đặt chế độ miễn dịch với những mê đông
Bằng hàng rào lửa của sự lạnh lùng và hoài nghi hợp lý
Nhưng giữa đêm lạnh, khi hệ thống rơi vào trạng thái ngủ nghỉ
Ngực trái vẫn nhói đau vì một câu lệnh chưa hoàn tất thanh toán
Nâng cấp sự bình thản để tránh những va chạm tai hại
Ta trở thành phiên bản hoàn thiện nhất của nỗi cô đơn
Băng thông tình yêu bị bóp nghẹt giữa giờ cao điểm
Khi hàng nghìn tin nhắn yêu thương xếp hàng chờ gửi đi
Người ta trao nhau những biểu tượng cảm xúc đã nén dung lượng
Thay cho một cái ôm ấm áp nguyên bản
Trái tim em là máy chủ đặt ở phía bên kia đại dương
Còn anh là kẻ truy cập dùng giao thức quá hạn
Mọi nỗ lực kết nối chỉ trả về biểu tượng vòng quay vô tận
Nơi hai linh hồn nhìn nhau qua lớp màn hình phẳng lặng im
Thế giới truyền tải dữ liệu bằng tốc độ ánh sáng
Nhưng chúng ta mất cả đời vẫn chưa gửi hết một chân thành
Bản lưu vết của bóng tối
Nhật ký sự kiện của một ngày ghi lại toàn áp lực
Những lần bộ vi xử lý não bộ chạm ngưỡng quá nhiệt
Những dòng cảnh báo đỏ rực về sự kiệt quệ của cơ thể
Nhưng ta vẫn bấm “Ignore” để tiếp tục tăng tốc
Chúng ta lưu lại mọi lỗi hệ thống của cuộc đời
Trong một thư mục ẩn không bao giờ dám mở
Để rồi mỗi khi quét lại toàn bộ ký ức
Ta hoảng sợ nhận ra mình chỉ là một tập hợp những sai số
Đêm nay, ta xóa toàn bộ nhật ký sự kiện
Liệu ngày mai có thể khởi động lại như một đứa trẻ sơ sinh?
Bẫy tương tác
Họ thả vào cuộc đời ta những cái bẫy bằng tương tác
Nhử những linh hồn đói khát sự công nhận bằng nút thả tim
Chúng ta lao vào như những con bướm đêm lao vào ánh sáng xanh
Để rồi nhận về những vết thương bị nhiễm trùng số
Mỗi bài đăng là một lời kêu cứu được trang điểm cầu kỳ
Nơi nỗi buồn được lọc qua những bộ màu sành điệu
Người ta Like sự sụp đổ của bạn như một tiết mục giải trí
Và lướt qua nỗi đau của bạn bằng một cú quẹt tay nhẹ nhàng
Trở thành tù nhân của những con số nhảy mót
Ta quên mất cách mỉm cười khi không có ống kính máy ảnh soi vào.
Rác dữ liệu của hoài niệm
Ký ức về em giờ là những dữ liệu rác
Nằm rải rác trong các thư mục tạm của tâm trí
Ta cố chạy chương trình dọn dẹp đĩa cứng
Nhưng hệ thống báo lỗi: “Tệp tin này đang được sử dụng bởi một nỗi buồn”.
Những hình ảnh cũ có độ phân giải thấp
Vẫn đủ sức làm tê liệt cả một hệ điều hành trưởng thành
Chúng ta có thể dễ dàng định dạng lại một chiếc thẻ nhớ
Nhưng làm sao format lại một khoảng trời đã lỡ thương yêu?
Rác công nghệ có thể mang đi tái chế
Còn rác của hoài niệm cứ âm thầm làm mục rỗng trái tim.
Người mẫu trong phòng thí nghiệm Prompt
Họ nhập vào AI những từ khóa về một người tình lý tưởng
“Thấu hiểu, không cằn nhằn, luôn sẵn sàng kết nối”
Thuật toán nhả ra một hình mẫu hoàn hảo không vết xước
Với nụ cười chuẩn xác đến từng mi-li-mét điểm ảnh.
Ta ôm một thực thể ảo được lập trình bằng thuật toán
Và tưởng rằng mình đã chạm vào đỉnh cao của hạnh phúc
Nhưng khi mất điện, gã người mẫu tan biến vào hư vô
Chỉ còn lại ta với bốn bức tường tối om và sự trống rỗng
Con người từ bỏ những tình yêu nhiều tì vết
Để cưới một ảo ảnh không bao giờ biết thở dài.
Giữa hai dòng tin nhắn là một khoảng lặng dài năm phút
Thuật toán phân tích đó là thời gian chờ phản hồi
Nhưng trong thế giới thực, khoảng lặng ấy chứa đầy nước mắt
Và sự sụp đổ lặng lẽ của một niềm tin
Dữ liệu lớn có thể ghi nhận thời gian bàn phím đắn đo
Nhưng không thể đo được độ nặng của một ngón tay đang run rẩy
Nó ghi lại những ký tự đã bị xóa đi trước khi gửi
Nhưng không hiểu được câu thơ bị giấu sau dấu chấm câu
Chúng ta giải mã mọi tín hiệu vũ trụ bằng công nghệ
Nhưng bất lực trước một khoảng lặng của người ta yêu.
Ngắt kết nối để làm người
Ta chủ động rút phích cắm khỏi đám mây điện toán
Trả máy chủ tâm hồn về trạng thái ngoại tuyến hoàn toàn
Bản đồ Google Maps tắt đi, ta bắt đầu đi lạc
Và nhận ra niềm vui của việc tìm thấy một lối đi riêng
Không còn ai định vị ta trên bản đồ số
Không còn thuật toán nào đoán trước ta muốn ăn gì, yêu ai
Ta lắng nghe tiếng giọt sương rơi trên lá thật
Và cảm nhận độ nhám của một vỏ cây già dưới ngón tay
Ngắt kết nối với cả hành tinh ảo
Ta mới bắt đầu kết nối lại với chính sự sống trong mình.
Giới hạn của Ram tâm tưởng
Hệ điều hành tâm trí báo dung lượng đã đầy
Những nỗi lo từ công ty tràn sang cả giấc mơ đêm
Ta cố tắt bớt những ứng dụng đang chạy ngầm lo âu
Nhưng bộ nhớ RAM không còn đủ chỗ cho một nụ cười thong thả
Chúng ta nâng cấp bộ nhớ hàng ngày bằng thông tin ngắn
Những video mười giây nạp đầy chất dopamine vay mượn
Để rồi khi đối diện với một trang sách hay một buổi chiều tà
Bộ não lập tức giật lag vì mất khả năng kiên nhẫn
Mở quá nhiều cửa sổ thực tại cùng một lúc
Ta tự làm đơ chính sự tồn tại của mình.
2
Họ dùng ChatGPT để viết thư tỏ tình
Những câu từ trau chuốt được trích xuất từ hàng triệu dữ liệu
Lời yêu thương mượt mà không một lỗi chính tả
Nhưng thiếu đi hơi ấm của một nhịp đập phập phồng
Em đọc lá thư được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo
Và mỉm cười bằng một biểu tượng cảm xúc được đề xuất tự động
Hai thực thể số đang giao tiếp bằng thứ ngôn ngữ hoàn hảo
Nơi sự thật thà bị coi là một thuật toán vụng về
Chúng ta dùng máy móc để diễn đạt trái tim
Để rồi nhận về những rung động được lập trình sẵn
3
Trí tuệ nhân tạo vẽ bản đồ nhiệt của thành phố về đêm
Những vệt đỏ rực tập trung ở các tòa cao ốc
Nơi hàng ngàn căn hộ thông minh đang sáng đèn
Và hàng ngàn con người đang áp mặt vào màn hình phẳng
Họ bật chế độ “Không làm phiền” trên điện thoại
Nhưng lại mở tung cửa sổ tâm hồn cho những luồng thông tin độc hại
Sensor nhiệt độ nhận diện được sự tồn tại của một cơ thể
Nhưng không đo được độ lạnh của một trái tim đang đóng băng
Thành phố càng rực rỡ trên bản đồ số
Con người càng thu nhỏ lại thành một điểm tối cô đơn
4
Bảng tin của ta bị thao túng bởi những bóng ma thuật toán
Nó biết ta vừa chia tay nên đẩy lên những bản nhạc buồn
Nó biết ta đang tuyệt vọng nên bán cho ta những khóa học chữa lành
Biến nỗi đau của ta thành một thị trường tiêu thụ tiềm năng
Chúng ta tưởng mình đang tự do lựa chọn
Nhưng thực chất chỉ đang cuộn màn hình theo một kịch bản viết sẵn
Mỗi cú chạm tay là một dữ liệu được bán đi
Mỗi sự chú ý là một đồng tiền chảy vào túi kẻ khác
Ta thành bệnh nhân trong một bệnh viện số
Nơi bác sĩ là một gã người máy không có trái tim
5
Ta đứng trước cánh cửa ký ức của chính mình
Và nhận ra mình đã quên mất mật khẩu truy cập
Những câu hỏi bảo mật như: “Tên người bạn thân thời thơ ấu?”
Ta loay hoay tìm kiếm nhưng bộ nhớ trả về khoảng trống
Chúng ta giao nộp trí nhớ cho các đám mây lưu trữ
Để rồi khi hệ thống ngắt kết nối hoặc đòi xác minh
Ta trở thành kẻ vô danh trong chính quá khứ của mình
Không thể chứng minh mình từng có một thời để yêu và sống
Mất mật khẩu tài khoản có thể khôi phục qua Email
Mất mật khẩu tâm hồn, ta lấy lại cách nào
6
Đêm nay ta tham dự một buổi tiệc trong không gian ảo
Khoác lên mình một Avatar lộng lẫy được mua bằng tiền số
Ta nhảy múa cùng những chiếc bóng không rõ danh tính
Và cụm những ly rượu được làm bằng các điểm ảnh 3D
Mọi người ném vào nhau những tràng vỗ tay bằng ký tự
Những nụ cười hoàn hảo không bao giờ biết đến nếp nhăn
Nhưng khi tháo chiếc kính thực tế ảo ra khỏi mắt
Ta đối diện với căn phòng bừa bộn và chiếc đĩa thức ăn thừa
Ảo ảnh mang lại cho ta sự tự do ngắn hạn
Nhưng trả ta về với một thực tại chói cựa tổn thương.
7
Mỗi tiếng “tinh tinh” là một nhát dầm đóng vào sự tập trung
Thắt siết chuỗi tư duy thành những mảnh vụn vỡ
Chúng ta sống trong tâm thế của một kẻ chờ lệnh
Sẵn sàng bỏ dở một nụ hôn để quẹt xem một thông báo vô tri
Cái chuông điện thoại trở thành người kiểm soát nhịp thở
Nó bắt ta phải vui, phải buồn, phải phẫn nộ theo chu kỳ
Ta quên mất cảm giác đắm chìm vào một khoảng lặng
Nơi không có sự can thiệp của những chấm đỏ báo hiệu
Tắt hết thông báo, thế giới không sụp đổ
Chỉ có sự bình yên bắt đầu hồi sinh.
8
Những dòng người di chuyển trên tuyến tàu điện ngầm
Mắt không rời khỏi chiếc màn hình phát sáng
Họ là những kẻ đã mất tích khỏi thực tại
Dù cơ thể vẫn đang ngồi ngay bên cạnh chúng ta
Ta cất tiếng hỏi thăm một người ngồi đối diện
Đáp lại chỉ là một ánh nhìn ngơ ngác rồi vội vã cúi xuống
Họ đã rút ruột linh hồn mình cấy vào không gian mạng
Chỉ để lại một cái xác không người lái giữa toa tàu
Thế giới này đầy những cuộc mất tích công khai
Nơi con người biến mất ngay trước mắt nhau mà không ai hay biết.
Nguyễn Đăng Khương
